Η θεά Ευρυνόμη που σύμφωνα με τον αρχαίο μύθο δημιούργησε τον κόσμο

Σε ένα απόμακρο σπήλαιο της αρχαίας Αρκαδίας βρισκόταν το ιερό της Ευρυνόμης, της θεάς που σύμφωνα με τον αρχαίο μύθο δημιούργησε τον κόσμο. Στην αρκαδική μυθολογία η Ευρυνόμη είχε περίοπτη θέση. Υπήρξε πριν τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου και σύμφωνα με το μύθο αναδύθηκε από το Χάος.

Διαχώρισε τη θάλασσα από τον ουρανό και με τη βοήθεια του βόρειου ανέμου δημιούργησε τον άντρα της, Οφίων, με μορφή φιδιού. Από τη συνεύρεση τους γεννήθηκε ένα αβγό που περιείχε μέσα του τον ήλιο, τη σελήνη, τους πλανήτες και τη Γη.

Τα 16 βασικά σημεία για Μακεδονικό και η αποδόμησή τους

1. Η συμφωνία ανταποκρίνεται απόλυτα στην εθνική γραμμή για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για χρήση erga omnes, που διατηρεί η χώρα εδώ και 20 χρόνια.

Εθνική γραμμή υπήρξε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον τότε Πρόεδρο Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή αποφασίσθηκε η γραμμή «ούτε Μακεδονία ούτε παράγωγα». Στη συνέχεια, η απόφαση αυτή παραβιάσθηκε στην πράξη από τις θέσεις που υιοθέτησε η Ελλάδα στις διαπραγματεύσεις με την ΠΓΔΜ. Μπορούμε πάλι να μιλήσουμε για εθνική γραμμή, χωρίς αυτή να προσλάβει ποτέ θεσμικό χαρακτήρα, το 2008, όταν η Ελλάδα δεν επέτρεψε την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Τότε ουσιαστικά υιοθετήθηκε η θέση «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό», χωρίς, όμως, να ξεκαθαρίζεται σαφώς εάν θα είναι και για εσωτερική χρήση.

Μακεδονία και Αρχαία Ρώμη: Μια άγνωστη σύγκρουση μεταξύ δυο κορυφαίων αυτοκρατοριών

Δύο πολιτισμοί που επηρέασαν δραματικά την παγκόσμια ιστορία. Δύο πολιτισμοί που ακόμη και σήμερα η επίδρασή τους παραμένει ορατή στη γλώσσα, τη νομική δομή, τον αθλητισμό, την ιατρική, τη φιλοσοφία.

Τα παραπάνω επισημαίνει ο Ben Kane, συγγραφέας ιστορικών μυθιστορημάτων, σε εκτενές άρθρο του στους Irish Times το οποίο καταπιάνεται με τα λίγα τα οποία, όπως εξηγεί, έχουν γίνει γνωστά για τη σύγκρουση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πολιτισμούς.

Στύγα (Στυξ) η αρχέγονη χθόνια θεότητα

Η Στύγα (Στυξ) ήταν αρχέγονη χθόνια θεότητα, απεχθής και φρικαλέα,[σ 1] προσωποποίηση του ομώνυμου ποταμού του Άδη.

Η Στυξ ήταν κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος ή κόρη του Ερέβους και της Νυκτός. [σ 2] Από τον Δία απέκτησε την Περσεφόνη και από τον Πάλλαντα τη Νίκη, τον Ζήλο, το Κράτος[σ 3] και τη Βία. Στα παιδιά της από τον Πάλλαντα ο Υγίνος προσέθεσε και τη Σκύλλα. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, σύζυγος της ήταν ο Πείρας, όπου ως καρπός της ένωσής τους προέκυψε η Έχιδνα.

Το θέλουν το "Μακεδονία" γιατί ακούγεται εύηχο; Και δηλαδή εσύ τι πιστεύεις;

Κι έρχεται η ώρα που συζητάμε πλέον πως οι Σκοπιανοί παραιτούνται από κάθε διεκδίκηση και απλά θέλουν στο όνομά τους να υπάρχει ο όρος "Μακεδονία".

Και γεννιούνται προφανώς ερωτήματα όπως:

Το θέλουν το Μακεδονία γιατί ακούγεται εύηχο;

Το θέλουν γιατί λένε τα καλαμάκια σουβλάκια και το τυλιχτό σάντουϊτς;

Το θέλουν γιατί σαν τη Χαλκιδική δεν έχει και είπαν να αντιγράψουν;

Το θέλουν γιατί είναι πιο εύκολο στο συλλαβισμό από το Βαρντάρσκα;

Το θέλουν γιατί ο Γεωργιάδης είναι Μακεδόνας;

O Ενιπέας στην Αρχαία Ελληνική Μυθολογία

Με έδρα και ορμητήριο το Λιτόχωρο, κωμόπολη χτισμένη στις ανατολικές απολήξεις του Ολύμπου, οι ταξιδιώτες έχουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουν το μαγευτικό φαράγγι του Ενιπέα.

Σύμφωνα με τη μυθολογική παράδοση, τον Ενιπέα, τον ωραιότερο από τους ποτάμιους θεούς, γιο του Ωκεανού και της Τηθύος, ερωτεύτηκε η Τυρώ, κόρη του βασιλιά Σαλμωνέως και της Αλκιδίκης. Ο θεός Ποσειδώνας, που είδε την Τυρώ και την ερωτεύτηκε, πήρε τη μορφή του Ενιπέα, για να μπορέσει να την κατακτήσει. Αυτή εξαπατήθηκε και δέχθηκε τον Ποσειδώνα. Ο θεός του υγρού στοιχείου αποκάλυψε στη συνέχεια την ταυτότητά του στην Τυρώ και της προανήγγειλε τη γέννηση των δίδυμων παιδιών τους, του Πελία και του Νηλέα.

Τα ονόματα των θεών στη Μυκηναϊκή Εποχή

Ένας σημαντικός αριθμός θεοτήτων μαρτυρείται στις μυκηναϊκές πινακίδες, συνήθως σε συμφραζόμενα αφιέρωσης θυσιών και αγαθών. Άλλες από αυτές τις θεότητες μας είναι γνωστές και από την 1η χιλιετία π.Χ., ενώ άλλες είναι ειδικά μυκηναϊκές. Παρακάτω ακολουθεί μια σύντομη επισκόπηση των στοιχείων. Με λατινικούς χαρακτήρες δίνεται η μυκηναϊκή προφορά.

Υπάρχει πρώτα απ’ όλα μια αφιέρωση αγαθών «σε όλους του θεούς» (πάντες θεοί), μια έκφραση γνωστή και από την 1η χιλιετία. Ανάμεσα στους σημαντικότερους θεούς καταγράφονται ο Δίας (στη δοτική Diwei = κλασικό Διΐ),[i] η Ήρα,[ii] ο Ερμής (Hermahai = Ἑρμῇ),[iii] ο Άρης (Ares),[iv] ο Διόνυσος (Diwonusos)[v]. Υπάρχουν και θηλυκές θεότητες που αντιστοιχούν στις γνωστές αρσενικές: Arehia = Ἄρεια, Diwia= Δῖα,[vi] Posidaheia (Ποσιδάεια, θηλυκό αντίστοιχο του Ποσειδώνα).

Οι υιοί του Διός

"ἐὰν μὲν γὰρ ᾖς σώφρων καὶ ἀνδρεῖος καὶ τὴν τοῦ Διὸς ἐπιστάμενος τέχνην τὴν βασιλικήν, οὐθέν σε κωλύει τοῦ Διὸς εἶναι υἱόν· ἐπεὶ τοῦτό γε καὶ Ὅμηρόν φασι λέγειν, ὅτι πατήρ ἐστιν ὁ Ζεύς...

ὥσπερ τῶν θεῶν, καὶ τῶν ἀνδρῶν, ἀλλ᾽ οὐ τῶν ἀνδραπόδων οὐδὲ τῶν φαύλων τε καὶ ἀγεννῶν οὐδενός· ἐὰν δὲ δειλὸς ᾖς καὶ τρυφερὸς καὶ ἀνελεύθερος, οὔτε σοι θεῶν οὔτε ἀνθρώπων τῶνἀγαθῶν προσήκει" - (Βλ., Δίων Χρυσόστομος “Περί Βασιλείας” 4.21.2 – 4.23.1) 40-120 μ.Χ.

Δηλαδή:

“Αν είσαι σώφρων και ανδρείος και γνωρίζεις την βασιλική τέχνη του Διός, τίποτα δεν σε κωλύει το να είσαι υιός του Διός· αφού, καθώς λένε, αυτό το είπε ο Όμηρος, ότι πατήρ εστιν ο Ζευς, Θεών και ανδρών, αλλά όχι ανδραπόδων, ούτε φαύλων, ούτε αγενών· εάν είσαι δειλός, τρυφερός (=μαλθακός) και ανελεύθερος, δεν συγγενεύεις ούτε με τους Θεούς, ούτε με τους αγαθούς ανθρώπους”.

Θέλοντας κάποτε ο Αντιφών πάρει τούς μαθητές του Σωκράτη

Θα αδικούσαμε τον Σωκράτη, αν παραλείπαμε τη συζήτηση του με τον σοφιστή Αντιφώντα. Θέλοντας κάποτε ο Αντιφών να του πάρει τούς μαθητές, πλησίασε τον Σωκράτη και του είπε, μπροστά τους, τα έξης:

«Νόμιζα, Σωκράτη, ότι οι φιλόσοφοι θα ’πρεπε να είναι πιο ευτυχισμένοι απ’ ότι οι άλλοι άνθρωποι. Εσύ όμως μου δίνεις την εντύπωση πώς από τη φιλοσοφία έχεις αποκομίσει το αντίθετο. Ζεις μ έναν τρόπο, τον όποιο δεν θα ανεχόταν ούτε κι ένας δούλος πού τον συντηρεί ο αφέντης του: Τρως και πίνεις τα πιο δεύτερα πράγματα,  το ρούχο σου δεν είναι-μόνο δεύτερο άλλα και το φοράς χειμώνα καλοκαίρι· κι είσαι πάντα ξυπόλητος και δίχως πανωφόρι.

Ο κουρασμένος Ηρακλής που κρατά με το δεξί χέρι τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων

Ο Ηρακλής του Αθηναίου γλύπτη Γλύκωνα είναι ένα από τα εντυπωσιακότερα αγάλματα που φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης. Πρόκειται για κολοσσιαίο ρωμαϊκό αντίγραφο του αγάλματος του Ηρακλή που είχε φιλοτεχνήσει ο διάσημος γλύπτης του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Λύσσιπος τον 4ο αιώνα π.Χ..

Την εποχή εκείνη οι Ρωμαίοι γλύπτες συνήθιζαν να αντιγράφουν τα αριστουργήματα των αρχαίων Ελλήνων καλλιτεχνών. Ο Λύσιππος αποτύπωσε τον Ηρακλή με μοναδικό τρόπο. Ο μυώδης ημίθεος λυγίζει το ένα του πόδι και στηρίζεται στο ρόπαλό του που είναι καλυμμένο με το δέρμα του λιονταριού της Νεμέας, το οποίο είχε εξοντώσει στον πρώτο του άθλο.

Στο δεξί του χέρι, το οποίο έχει πίσω από την πλάτη του, κρατάει τα μήλα των Εσπερίδων που αποδεικνύουν ότι απεικονίζεται μετά τον τελευταίο του άθλο, γι’αυτό μοιάζει να είναι κουρασμένος.

Που βρίσκεται το πηγάδι του Αχιλλέα όπου ο μύθος λέει ότι πότισε τα άλογά του;

Ένα πανάρχαιο πηγάδι βρίσκεται κοντά στο ακρωτήρι του Αγίου Φωκά στη Λέσβο. Δημιουργήθηκε πριν από χιλιάδες χρόνια σε κοντινή απόσταση με την παραλία των Βατερών στο χωριό Βρίσα.

Το συγκεκριμένο χωριό ήταν ο τόπος γέννησης της Βρισηίδας, της αγαπημένης σκλάβας του Αχιλλέα από την οποία φέρει το όνομά του. Σύμφωνα με τον μύθο ο Αχιλλέας κατά τη διάρκεια του Τρωικού Πολέμου, σκότωσε τον σύζυγό της, βασιλιά της Λυρνησσού και την πήρε αιχμάλωτη μαζί του στην Τροία. Ο Όμηρος περιέγραφε τη Βρισηίδα ως «ικέλη χρυσέη Αφροδίτη» και αυτή η γυναίκα ήταν ο λόγος που ήρθε σε αντιπαράθεση με τον Αγαμέμνονα.