O Λέοντας της Αμφίπολης η εύρεση του, η προσπάθεια κλοπής και η τελική αναστήλωση του

O Λέων της Αμφίπολης είναι έργο επιτάφιας πλαστικής του 4ου αιώνα π.Χ., μνημείο πολεμικής δόξας και πράξης. Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημήτρη Λαζαρίδη, στήθηκε προς τιμή του Λαομέδοντα από τη Λέσβο, ενός από τους πιο αξιόλογους τριηράρχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου που εγκαταστάθηκαν στην Αμφίπολη, ενώ σύμφωνα με μια εκδοχή βρισκόταν στην κορυφή του Τύμβου Καστά, άποψη που αμφισβητήθηκε. Στις πρόσφατες ανασκαφές που έγιναν εκεί, βρέθηκαν τμήματα της ράχης του γλυπτού καθώς και τα θεμέλια του πρώτου βάθρου, στην κορυφή του λόφου.

Τα αρχαία ποτάμια της Αθήνας (Κηφισός, Ιλισός, Ηριδανός)

Ο Ιλισός, ή Ιλισσός, Ειλισσός και σε επιγραφές του 5ου αιώνα π.Χ. Ηιλισός, είναι ο ένας από τους δύο ποταμούς της Αθήνας που πηγάζει από τις βορειοδυτικές πλαγιές του Υμηττού και διερχόμενος νοτιοανατολικά μέσα από το λεκανοπέδιο της Αττικής καταλήγει στον φαληρικό όρμο. Ο Πλάτωνας τον αποκαλούσε «ὑδάτιον», γιατί στέρευε το καλοκαίρι.

Ο ποταμός κυλούσε κατά μήκος και εξωτερικά των τειχών της Αθήνας. Απέναντι από το Στάδιο, προκειμένου να υπάρχει πρόσβαση σε αυτό, υπήρχε πέτρινο γεφύρι με δυο τόξα, το οποίο καταστράφηκε στα τέλη του 18ου αιώνα.

Πως ο «Κούρος της Τενέας» βρέθηκε στην Γλυπτοθήκη του Μονάχου

Ο Κούρος της Τενέας είναι αριστουργηματικό έργο γλυπτικής τέχνης της αρχαίας Ελλάδας. Ο Κούρος είναι κατασκευασμένος από μάρμαρο της Πάρου και μάρμαρο απο τον μαρμαρά της Μ.Ασιας. Τα άκρα του βρέθηκαν διαμελισμένα, ένα τμήμα του δεξιού βραχίονα έλειπε και έχει αντικατασταθεί. Κατά τα λοιπά, πρόκειται για καλοδιατηρημένο άγαλμα. Η κεφαλή διατηρήθηκε σώα επειδή βρέθηκε μέσα σε ένα πήλινο δοχείο που το προστάτευσε επί αιώνες.

Το άγαλμα παριστάνει έναν νεανία με γυμνό σφριγηλό αθλητικό σώμα που στηρίζεται και στα δύο πόδια, ενώ το αριστερό πόδι κάνει ένα μικρό βήμα εμπρός. Το πέλμα των ποδιών ακουμπάει το έδαφος. Οι βραχίονες είναι κρεμάμενοι απολύτως συμμετρικά και τα δύο χέρια είναι σφιγμένα σε γροθιές που ακουμπάνε τους μηρούς, σαν να κρατάν κάποια λαβή. Τα μαλλιά είναι σγουρά, καλοχτενισμένα και σχηματίζουν μια πλούσια κόμη που καλύπτει το πίσω μέρος της πλάτης, ενώ μια κορδέλα τα στεφάνωνε.

Ο Λέων του Πειραιώς

Ο Λέων του Πειραιώς είναι ένα μαρμάρινο γλυπτό, που προσομοιάζει με τον "λέοντα της Χαιρωνείας", ύψους υπέρ των 3 μέτρων το οποίο βρισκόταν στον μυχό του λιμένα του Πειραιά μέχρι το 1687 όταν το απήγαγε ο Φραγκίσκος Μοροζίνη. [1] Από την επιβλητική παρουσία του μνημείου, ο λιμένας ονομαζόταν και Πόρτο Λεόνε (Porto Leone). Σήμερα το γλυπτό αυτό κοσμεί την είσοδο του ναυστάθμου της Βενετίας.

Ο Υμηττός και η Ιστορία του

Κάθε μικρή και μεγάλη ιστορία για την Καισαριανή έχει αφετηρία τον Υμηττό που αποτελεί ένα διαχωριστικό τείχος μεταξύ του λεκανοπεδίου της Αθήνας και της πεδιάδας των Μεσόγειων, περιοχών που έχουν  συνεχή κατοίκηση από τη Νεολιθική Περίοδο (6η χιλιετία).

Έχει  συνολική έκταση 81.230 στρεμμάτων και μήκος 20 χλμ., εκτεινόμενος από την Αγία Παρασκευή και τα Γλυκά Νερά, έως τη Βούλα και τη Βάρη.

«Όλη τη νύχτα και όλη την επόμενη ημέρα η Ακρόπολη καιγόταν». Η εφιαλτική επιδρομή του Μοροζίνι που γκρέμισε τον Παρθενώνα και ξεκίνησε να φορτώσει στις γαλέρες όλα τα γλυπτά του ναού. Τα παράτησε λόγω έλλειψης χρόνου και εργατών

Τον 6ο αι. μ.Χ. περίπου, ο Παρθενών μετατρέπεται σε εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία του Θεού Σοφία. Αργότερα βρίσκουμε την εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία την επιλεγόμενη Αθηνιώτισσα. Το 1458 έρχεται στην Αθήνα και θαυμάζει τα μνημεία της Ακροπόλεως ο Μωάμεθ ο V ο κατακτητής.

Τότε ο Παρθενών μετατρέπεται σε τζαμί και υψώνεται ο μιναρές. Οι Τούρκοι καλύπτουν με επίχρισμα το εσωτερικό του τζαμιού ώστε να κρύψουν τις χριστιανικές τοιχογραφίες. Η αρχαία στέγη είχε καταστραφεί τον 3ο αι. μ.Χ. με εμπρησμό και μαζί της σχεδόν ολόκληρο το εσωτερικό του σηκού.

Κλεψύδρα. Πόσο καλά γνωρίζετε την Ακρόπολη;

Η αείρροη πηγή της Κλεψύδρας (γνωστή και ως Εμπεδώ από το όνομα της ομώνυμης Νύμφης), στη συμβολή του Περιπάτου (περιμετρικής διαδρομής της Ακρόπολης)  με την (προερχόμενη από την Αρχαία Αγορά) Οδό των Παναθηναίων σήμερα δεν είναι ορατή.

«Κλέβει» εδώ και 5.500 χρόνια το νερό  της (χρησιμοποιήθηκε ήδη από τη Μυκηναϊκή Εποχή) και μεταμορφώθηκε από πηγή σε πηγάδι, σε εκκλησία με άγιασμα και σε προμαχώνα των αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης.

Το Καστελλόριζο (Μεγίστη) από την Αρχαιότητα έως σήμερα

Το επίσημο όνομα του, Μεγίστη, το πήρε, σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, λόγω του ότι είναι το μεγαλύτερο από ένα σύμπλεγμα δεκατεσσάρων μικρών νησιών με πιο γνωστή τη Ρω. Το όνομα Καστελόριζο είναι δυτικής προέλευσης και σημαίνει κόκκινο φρούριο.

Από τα αρχαιολογικά ευρήματα συμπεραίνουμε ότι το νησί κατοικείται από τους Νεολιθικούς χρόνους ενώ κατά τη διάρκεια της Μυκηναϊκής και Μινωικής εποχής αποτελούσε εμπορικό σταθμό της Κρήτης «εμπορείον», λόγω της στρατηγικής του θέσης και είχε επίσης εμπορικές επαφές με την Κύπρο.

Oι άλλες περιοχές όπου έδρασε ο Έλγιν. Γιατί δεν αφαίρεσε και τους Λέοντες της Πύλης των Μυκηνών

Οι λεηλασίες, ξεκίνησαν το 1801 και ολοκληρώθηκαν το 1810. Ο Έλγιν καθοδηγούσε τον Λουζιέρι και τους υπόλοιπους με αλληλογραφία. Μάλιστα, από το 1803 ως το 1806, ήταν αιχμάλωτος στη Γαλλία. Εκτός από την Ακρόπολη, αφαιρέθηκαν αρχαιότητες κι από άλλα μέρη όπως: Αίγινα, Ελευσίνα, Δελφούς, Νεμέα, Μυκήνες, Τίρυνθα και Δαρδανέλια.

Όταν ο Ερμής συνάντησε τον σύγχρονο Έλληνα σωσία του

Στις 26 Απριλίου του 1877 αποκαλύπτεται στην Ολυμπία από γερμανούς αρχαιολόγους ο Ερμής του γλύπτη Πραξιτέλη, μια κορυφαία “στιγμή” καλλιτεχνικής δημιουργίας στην Ιστορία και ένα άγαλμα που απεικονίζει την ιδεώδη ομορφιά για τους αρχαίους Έλληνες.

Παρατημένο, έρημο και μόνο…το πιο φημισμένο νοσοκομείο του τότε γνωστού κόσμου, το Ασκληπιείο της Κω

Το πιο φημισμένο νοσοκομείο του τότε γνωστού κόσμου, αυτό που δεκαετίες τώρα είναι παρατημένο, το Ασκληπιείο της Κω, το ανακάλυψε ένας Έλληνας και το έφερε στο φως ένας Γερμανός στις 15 Οκτωβρίου του 1902.

Τα Ασκληπιεία ήταν ιερά του Ασκληπιού, όπου εφαρμοζόταν η ιατρική και μάζευαν χιλιάδες ασθενείς της εποχής. Τα τρία σημαντικότερα Ασκληπιεία ήταν κατά σειρά, της Τρίκκης (γενέτειρας του Ασκληπιού), της Επιδαύρου και της Κω.

Το έπος της απόκρυψης των αρχαιοτήτων μετά την έναρξη του Ελληνοιταλικού πολέμου

Ήδη από το 1937 είχαν αναπτυχθεί προβληματισμοί για την διάσωση των αρχαιοτήτων σε περίπτωση αεροπορικών επιδρομών. Ένα μήνα μετά την έναρξη του ελληνοιταλικού  πολέμου, στις 11 Νοέμβρη 1940, φτάνει σε όλα τα μουσεία επιστολή με τίτλο «Γενικαί τεχνικαί οδηγίαι για την προστασία των αρχαίων των διαφόρων μουσείων από τους εναερίους κινδύνους».

Τρεις μεγάλες «αρπαγές» Eλληνικών αρχαιοτήτων που θυμίζουν Έλγιν

Ένα ζήτημα που απασχολεί εδώ και πολλά χρόνια την Ελλάδα και γίνεται συνεχώς θέμα συζήτησης είναι τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, τα γλυπτά δηλαδή που αφαιρέθηκαν από τον Τόμας Μπρους, 7ο Κόμη του Έλγιν.

Το 1803 και το 1812 τα πολυάριθμα γλυπτά από τον Παρθενώνα μεταφέρθηκαν στη Βρετανία και από τότε βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Οι προσπάθειες της Ελλάδας για την επιστροφή τους ξεκίνησαν δυναμικά το 1983 έπειτα από πρωτοβουλία της τότε υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη.

Η αρχαία «Κλεψύδρα» της Ακρόπολης

Η περίοδος της ελληνικής επανάστασης έχει ακόμα πολλές και άγνωστες ιστορίες, καθώς η ιστοριογραφία δεν έχει και δεν μπορεί άλλωστε να καλύψει ολόκληρο το φάσμα τους.
Μία από αυτές που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον εκτυλίχθηκε στην θέση «Κλεψύδρα», στην βόρεια κλιτύ της Ακρόπολης.

Εκεί πολύ πριν φτιαχτεί ο Παρθενώνας , από τα νεολιθικά χρόνια, υπήρχε πηγή που τροφοδοτούσε τους κατοίκους με νερό.

Η ιστορία της κλοπής της μετόπης του Παρθενώνα που θα μας… δανείσουν οι Γάλλοι για τους εορτασμούς των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821. Γάλλος αρχαιοκάπηλος την πήρε από την Ακρόπολη πριν τον Έλγιν.

Τα κλεμμένα μάρμαρα του Παρθενώνα δεν στολίζουν τις βιτρίνες μόνο του Βρετανικού Μουσείου. Μία από τις ανάγλυφες μετόπες που άλλοτε κοσμούσαν περιμετρικά τον αρχαίο ναό της Ακρόπολης εκτίθεται στο Λούβρο περισσότερο από 200 χρόνια. Πριν ακόμα ο Έλγιν λεηλατήσει το ιστορικό μνημείο, τον είχε προλάβει ένας Γάλλος διπλωμάτης.

Ο καταπληκτικός ναός του Ηφαίστου στην καρδιά της Αθήνας. Γλίτωσε από τους Γότθους, έγινε ναός του Αη Γιώργη του Ακαμάτη και νεκροταφείο προτεσταντών! Ποιοι πρόσφυγες βρήκαν καταφύγιο στο προαύλιό του;

Στην αρχαία αγορά της Αθήνας βρίσκεται ο ναός του Ηφαίστου, ένας από τους πιο όμορφους δωρικούς ναούς της αρχαιότητας, που παραμένει ανέπαφος στο χρόνο.

Ξεκίνησε να χτίζεται το 449 π.Χ., και ήταν αφιερωμένους σε δύο θεούς, στον θεό Ήφαιστο προστάτη της μεταλλουργίας και στη θεά Αθηνά Εργάνη, προστάτιδα των τεχνών. Σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά του κτίσματος, ο αρχιτέκτονας που ανέλαβε την ανέγερση του επηρεάστηκε σημαντικά από το μεγάλο οικοδόμημα της πόλης, που χτιζόταν την ίδια περίοδο, τον Παρθενώνα.

Από πού πήραν τα ονόματά τους οι περιοχές Πετράλωνα, Χαλάνδρι, Θησείο και Πατήσια; Ποιες από αυτές χαρακτηρίστηκαν από ανθρώπους και ποιες από την ιστορία

Οι περισσότερες περιοχές που έχουν μακροχρόνια ιστορία οφείλουν το όνομά σε κάποιο περιστατικό είτε σε κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της περιοχής είτε σε κάποιον άνθρωπο που συνέδεσε το επίθετό του με τον τόπο του.

Τα Πετράλωνα είχαν κυριολεκτική σημασία, αφού πήραν το όνομα τους από αλάνες που γέμισαν με πέτρες, όταν γινόταν εξομάλυνση του δύσβατου εδάφους.

Τα κομμάτια της πέτρας πετάχτηκαν και έτσι οι δημιουργήθηκαν πέτρινα αλώνια, τα οποία έδωσαν το όνομά τους στην περιοχή.

Τα πραγματικά σύνορα της Ελλάδος ήταν εκείνα που περιέγραψε ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων.

Κοραής χρησιμοποιούσε τον Στράβωνα για να περιγράψει τα όρια του υπό διαμόρφωση ελληνικού κράτους. Ας δούμε τώρα πώς τον χρησιμοποιούσε ο Καποδίστριας. 

Το επιβλητικό «μνημείο των Νηρηίδων» από τη Λυκία της Μικράς Ασίας που κατέληξε στο Βρετανικό Μουσείο

Στην Ξάνθο της Λυκίας, την κρητική αποικία που ίδρυσε ο Σαρπηδόνας, ο αδελφός του Μίνωος, βρέθηκαν τα λείψανα ενός λαμπρού ταφικού μνημείου που χρονολογείται στα 390-380 π.Χ. και πιθανολογείται ότι είναι του Αρμπίνα ενός τοπικού ηγεμόνα. Είναι γνωστό ως μνημείο των Νηρηίδων από τα αγάλματα των θαλασσίων νυμφών που είναι τοποθετημένα ανάμεσα στους κίονες του ναού.

Αμφίπολη: Iστορίες από χρυσάφι και δόξα

Ας αφήσουμε όμως τους αρχαιολόγους να κάνουν τη δουλειά τους και ας γνωρίσουμε αυτόν τον οικισμό με το χαρακτηριστικό μνημείο, τον Λέοντα της Αμφίπολης. Αυτό «ρωτήσαμε» τον Λέοντα: να μας πει για τη σημαντική, κάποτε, πόλη και τον σημερινό οικισμό της Αμφίπολης. Χάρηκε, δάκρυσε, συγκινήθηκε και μας είπε την ιστορία για την πόλη και την περιοχή που όλοι θέλησαν να κατακτήσουν για τον πλούτο και τη σπουδαία θέση της.