Δευτέρα 30 Αυγούστου 2021

Ήρων ο Αλεξανδρεύς ο εφευρέτης της σύριγγας

Ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς (Αλεξάνδρεια, πιθ. 10 μ.Χ. - Αλεξάνδρεια, πιθ. 75 μ.Χ.) ήταν Έλληνας μηχανικός, γεωμέτρης και εφευρέτης, του οποίου η πιο διάσημη εφεύρεση ήταν η αιολόσφαιρα, η πρώτη ατμομηχανή στην παγκόσμια ιστορία.

Υπήρξε διευθυντής της περίφημης Ανώτατης Τεχνικής Σχολής της Αλεξάνδρειας, το πρώτο πολυτεχνείο που είχε ιδρυθεί στο Μουσείο για μηχανικούς. Λέγεται ότι ακολουθούσε την θεωρία των ατόμων και τη Μηχανική Σύνταξη του Φίλωνα ενώ οι ιδέες του Κτησιβίου ήταν βάση για κάποια από τα έργα του.

Ήταν γνωστός και ως Ήρων ο Κτησιβίου (ως μαθητής, πιθανότατα, του μεγάλου μαθηματικού και εφευρέτη Κτησιβίου), και Ήρων ο Μηχανικός.

Παρασκευή 27 Αυγούστου 2021

Διογένης ο ανατρεπτικός

Διογένης και αυνανισμός

Μία ηθική θεώρηση του αυνανισμού έγινε από τον Έλληνα φιλόσοφο Διογένη τον Κυνικό, όπως μας την παραδίδει ο Δίων Χρυσόστομος (Λόγοι, 6). Ο Διογένης απέδιδε την επινόηση του αυνανισμού στον θεό Ερμή, ο οποίος και λυπήθηκε τον γιο του Πάνα που κυνηγούσε την Ηχώ αλλά φάνηκε ανίκανος να την σαγηνεύσει, και έτσι του έμαθε το τέχνασμα του αυνανισμού για να ανακουφίζεται. 

Ο Παν με την σειρά του δίδαξε αυτήν την πρακτική στους νεαρούς βοσκούς οι οποίοι την διέδωσαν. Σύμφωνα με τον Δίωνα Χρυσόστομο, ο ίδιος ο Διογένης συχνά αυνανιζόταν δημοσίως μπροστά στο πλήθος που μαζευόταν γύρω από το πιθάρι του. Όταν κάποτε ένας παριστάμενος τον ερώτησε εάν δεν ντρέπεται, αυτός του απάντησε «μακάρι να μπορούσα να ανακουφίσω και την πείνα μου, τρίβοντας την κοιλιά μου».

Παρασκευή 6 Αυγούστου 2021

Το κόψιμο ενος δέντρου έφερε την Πείνα! Ο μύθος του Ερυσίχθονα

Ο Ερυσίχθονας ο Θεσσαλός ήταν μυθικός γιος του Μυρμιδόνα ή του Τρίοπα και εγγονός του θεού Ποσειδώνα.

Ο Ερυσίχθονας ήταν γνωστός για την ασέβειά του. Μια ημέρα πήρε μαζί του 20 δούλους του και πήγε στο άλσος που είχαν αφιερώσει οι Πελασγοί στη θεά Δήμητρα. Εκεί διέταξε τους δούλους να κόψουν τα δέντρα για να μπορέσει να χτίσει εκεί παλάτι στο οποίο θα γλεντούσε με τους φίλους του. Ανάμεσα στα άλλα δέντρα βρισκόταν και μία πανύψηλη λεύκα που ήταν το αγαπημένο δέντρο της Δήμητρας.

Πέμπτη 5 Αυγούστου 2021

Στη μνήμη του βρέφους Oφέλτη, οι Επτά θέσπισαν τους αγώνες της Νεμέας

Ο Οφέλτης ήταν γιος του βασιλιά της Νεμέας Λυκούργου και της Ευρυδίκης ή της Αμφιθέας. Μετά το θάνατό του ονομάστηκε Αρχέμορος.

Τροφός του ήταν η Υψιπύλη, η οποία κάποια μέρα βγήκε από την πόλη και συνάντησε τους Επτά που εκστράτευαν εναντίον της Θήβας. Άφησε το βρέφος κατά γης σ' ένα στρώμα από αγριοσέλινο θέλοντας να τους δείξει μια πηγή για να πιουν νερό, ενώ υπήρχε χρησμός που έλεγε ότι το παιδί δεν έπρεπε να πατήσει στο χώμα πριν μάθει να περπατάει. Όταν γύρισε, είχε κατασπαράξει το βρέφος ο δράκος που φύλαγε την πηγή.

Τετάρτη 4 Αυγούστου 2021

Ιερό των Αιγυπτίων Θεών στη σημερινή Νέα Μάκρη (Μπρεξίζα)

Το Ιερό των Αιγυπτίων Θεών είναι αρχαίο ιερό και χώρος αρχαιολογικού ενδιαφέροντος που βρίσκεται δίπλα στο Μικρό Έλος της Μπρεξίζας, στη σημερινή Νέα Μάκρη.

Θεωρείται ότι χτίστηκε από τον Ηρώδη τον Αττικό περίπου το 160. Ο Ηρώδης επέλεξε τον Μαραθώνα για την ίδρυση του ιερού γιατί ήταν ο τόπος καταγωγής και διαμονής του. Πιθανόν το συγκρότημα να βρισκόταν μέσα στα όρια του κτήματος που κατείχε στην περιοχή.

Δευτέρα 2 Αυγούστου 2021

Hραία: οι γυναικείοι Ολυμπιακοί Αγώνες

Τα Ηραία ήταν αγώνες που τελούνταν κατά την αρχαιότητα προς τιμή της θεάς Ήρας. Πραγματοποιούνταν κάθε τέσσερα χρόνια στην Ολυμπία και αν και δευτερεύουσας σημασίας, μετά τους ολυμπιακούς αγώνες, λέγεται ότι προϋπήρχαν. Διεξάγονταν κατά τον μήνα Παρθένιο. 

Σύμφωνα με την παράδοση, τους αγώνες ίδρυσε η Ιπποδάμειαμετά τον γάμο της με τον Πέλοπα, για να τιμήσει τη θεά Ήρα. 

Η Ιπποδάμεια του Οινομάου στην ελληνική μυθολογία ήταν η πανέμορφη κόρη του Οινομάου και της συζύγου του Ευαρέτης (κατ' άλλους σύζυγός του ήταν η Στερόπη, ή η Ευρυθόη, κόρη του Δαναού). Ο Οινόμαος όμως κατά βάθος δεν επιθυμούσε να παντρέψει την Ιπποδάμεια, γιατί κατά μία εκδοχή την είχε ερωμένη του και κατά άλλη εκδοχή είχε πιστέψει σε ένα χρησμό, σύμφωνα με τον οποίο ο γαμπρός του θα τον σκότωνε.

Παρασκευή 30 Ιουλίου 2021

Οι 700 Θεσπιείς που έπεσαν στις Θερμοπύλες

Οι Θεσπιές ήταν αρχαία πόλη της Βοιωτίας, μια από τις σημαντικότερες της αρχαίας Ελλάδας. Κατείχε σημαντική θέση στο κοινό των Βοιωτών και για μεγάλη περίοδο εξέλεγε δύο Βοιωτάρχες όπως και η Θήβα. Στην επικράτεια της πόλης συμπεριλαμβάνονται και οι πόλεις Άσκρη, Νίσα, Θίσβη, Λεύκτρα και τα δύο λιμάνια Τίφα (ή Σίφες) και Κρεύσις.

Πήραν το όνομά τους από το βασιλιά των Θεσπιών Θέσπιο, γιο του Ερεχθέα και επώνυμου ήρωα των Θεσπιών. Ο Ερεχθέας ήταν, κατά τη μυθολογία, υιός της Γαίας (Γης) και του Ηφαίστου και ήταν βασιλιάς της Αθήνας, εισηγητής των Ελευσινίων μυστηρίων και ιδρυτής της εορτής των Παναθηναίων.

Πέμπτη 29 Ιουλίου 2021

Το τέχνασμα του Οδυσσέα για να μην πάει στον Τρωϊκό Πόλεμο

Από τις λιγοστές αναφορές στην Οδύσσεια μαθαίνουμε για το κυνήγι του κάπρου στο σπίτι του Αυτόλυκου, στον Παρνασσό. Σε αυτό το κυνήγι ο Οδυσσέας τραυματίστηκε και απέκτησε μια ουλή πάνω από το γόνατο (σημάδι που ήταν αρκετό για να τον αναγνωρίσει η υπηρέτρια του, Ευρύκλεια, όταν επέστρεψε στην Ιθάκη). Σε άλλο σημείο μαθαίνουμε για το ταξίδι του στη Μεσσήνη και τη γνωριμία του με τον Ίφιτο, γιο του Ευρύτου της Οιχαλίας, που του χάρισε το βαρύ τόξο με το οποίο φόνευσε αργότερα τους μνηστήρες.

Τρίτη 27 Ιουλίου 2021

Η πρώτη αφή της Ολυμπιακής φλόγας το 1936 - Δείτε το βίντεο

Η Ολυμπιακή Φλόγα είναι ένα από τα σύμβολα του Ολυμπιακού Κινήματος με οικουμενική απήχηση και σημασία. Η τελετή αφής και η λαμπαδηδρομία που ακολουθεί είναι σύγχρονη προσθήκη αφού κατά την αρχαιότητα γίνονταν λαμπαδηδρομίες σε ορισμένες γιορτές αλλά όχι κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Κατά τη διάρκεια των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων η φλόγα καίει μέρα και νύκτα σε ειδικό βωμό μέσα στο Ολυμπιακό Στάδιο της πόλης που τους φιλοξενεί.

Δευτέρα 26 Ιουλίου 2021

Πως ήταν ο Παρθενώνας πρίν από 2500 χρόνια - Δείτε το βίντεο

Ο Παρθενώνας είναι ναός ο οποίος κατασκευάστηκε προς τιμήν της θεάς Αθηνάς, προστάτιδας της πόλης της Αθήνας. Υπήρξε το αποτέλεσμα της συνεργασίας σημαντικών αρχιτεκτόνων και γλυπτών στα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα. 

Η εποχή της κατασκευής του συνταυτίζεται με τα φιλόδοξα επεκτατικά σχέδια της Αθήνας και της πολιτικής κύρους που ακολούθησε έναντι των συμμάχων της κατά την περίοδο της Αθηναϊκής Ηγεμονίας στην Αρχαία Ελλάδα. Οι αρχιτέκτονες του Παρθενώνα ήταν ο Ικτίνος και ο Καλλικράτης.

Η αρχαιοελληνική λέξη παρθενών σήμαινε το διαμέρισμα/δωμάτιο ανύπαντρης γυναίκας (παρθένου) σε μια κατοικία. Στην περίπτωση του Παρθενώνα φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε αρχικά μόνο για ένα δωμάτιο του ναού. Αποτελεί θέμα συζήτησης για το ποιο δωμάτιο επρόκειτο και πως αυτό απέκτησε το όνομα του.

Πέμπτη 22 Ιουλίου 2021

Το μαντείο του Τροφωνίου - Δείτε την ψηφιακή αναπαράσταση

Το μαντείο του Τροφωνίου ήταν σημαντικό μαντείο της αρχαιότητας στην περιοχή της Λιβαδειάς.

Πρόκειται για ένα υπόγειο κλιβανοειδές κτίσμα, το οποίο διασώζεται μέχρι το ύψος του φυσικού εδάφους. Η τοιχοδομία του είναι από πέτρες σε δεύτερη χρήση, όπως περιγράφεται από τους Παυσανία, Φιλοστρατο, Στράβωνα κ.ά.

Οι πρώτες ανασκαφές έγιναν στα 1968 με τη συνεργασία της Θ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων. Οι διαστάσεις του οικοδομήματος στο δάπεδο είναι διαμέτρου 1,90 μ., ενώ το ύψος φτάνει περίπου στα 3,5 μ.. Δείχνει κατά τι μεγαλύτερο του αρχικού μεγέθους των 8×4 πήχεων, όπως περιγράφεται από τον περιηγητή. Αλλά αυτό έχει την ερμηνεία του. Τα τελευταία όστρακα που βρέθηκαν στο δάπεδο χρονολογούνται ήδη την εποχή των καταστροφών που προκάλεσαν οι Έρουλοι.