Προϊστορική Περίοδος 750.000-3.315 π.Χ.

1.0. Η κοσμογονία των Αρχαίων Ελλήνων

Για τα αρχαιότατα χρόνια του ελληνικού κόσμου υπάρχουν μυθικές παραδόσεις, που διασώθηκαν από ποιητές και λογογράφους, καθώς και ερμηνείες των μυθευμάτων που επιχείρησαν αρχαίοι και νεότεροι μελετητές. Κύριο γνώρισμα των μύθων αυτών είναι η ιδιάζουσα ποιητική φαντασία των αφηγήσεων, ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας των ερμηνειών που δίνονται στα φυσικά αντικείμενα και φαινόμενα και η συνακόλουθα ανθρωπομορφική αναπαράστασή τους. Συνδυάζοντας το απόσταγμα των μύθων αυτών, που είναι λογικό να αποδεχτούμε ότι βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, με αρχαιολογικά και ανθρωπολογικά ευρήματα, που είναι πλέον πολυάριθμα και επιστημονικά μελετημένα, μπορούμε να σχηματίσουμε μια προσεγγιστική εικόνα της ζωής της εποχής εκείνης, αποδεχόμενοι ως αναπόφευκτη την προκύπτουσα ανακρίβεια. Η ανακρίβεια αυτή είναι ιδιαίτερα αισθητή όταν επιχειρείται χρονολόγηση των συμβάντων, αλλά έχει μικρότερη σπουδαιότητα αν αρκεστούμε μόνο στον προσδιορισμό της διαδοχής τους σε χρονικά πλαίσια ευρύτερης πιθανολογούμενης διάρκειας.

To Αρχαίο DNA ξαναγράφει ένα νέο κεφάλαιο της ευρωπαϊκής προϊστορίας

Οι σύγχρονοι ερευνητές του αρχαίου DNA «ξαναγράφουν» ένα από τα βασικά κεφάλαια της ευρωπαϊκής προϊστορίας. Νέα μελέτη διεθνούς διεπιστημονικής ομάδας αποδεικνύει με βεβαιότητα ότι οι πρώτοι νεολιθικοί Βορειοευρωπαίοι αγρότες, στους οποίους οφείλεται η εξάπλωση της γεωργίας σε όλη την Ευρώπη, ήταν μετανάστες από τη Βόρεια Ελλάδα και τη Δυτική Τουρκία. Μετακινήθηκαν μαζικά μέσω των Βαλκανίων πριν από 7.500 χρόνια, εγκαταστάθηκαν σε βόρειες περιοχές τις οποίες μέχρι τότε κατοικούσαν κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες, διέδωσαν ιδέες, νέες στρατηγικές επιβίωσης και έβαλαν τον πρώτο «σπόρο» για την εξέλιξη της αγροτικής οικονομίας.

H άγνωστη συνέχεια της Ιλιάδας και της Oδύσσειας

Όλοι γνωρίζουμε την Ιλιάδα και την Oδύσσεια, αλλά πόσοι έχουν αναρωτηθεί από που προέρχεται η γνώση μας π.χ. για τον θάνατο του Αχιλλέα, αφού η Ιλιάδα τελειώνει με τον θάνατο του Έκτορα;
Ίσως πολλοί να υποθέτουν ότι τα υπόλοιπα επεισόδια, τα πριν και τα μετά τον θυμό του Αχιλλέα, είναι κατασκευάσματα των νεότερων τραγικών ποιητών, αλλά στην πραγματικότητα υπήρχε ένα πλήθος επών με θέμα τα πριν, τα μετά και τα της Τρωικής εκστρατείας.
Όλα αυτά τα έπη ήταν κοινό κτήμα των Ελλήνων (και των Ρωμαίων, που απ’ αυτά εμπνεύστηκαν τη δική τους επική ποίηση) και διασώζονταν μέχρι τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού.
Σήμερα δεν υπάρχουν παρά αποσπάσματα, αλλά έχουμε αρκετές έμμεσες πληροφορίες για να μπορούμε ν’ ανασυγκροτήσουμε μια γενική εικόνα τους.
Όλα τους είναι προγενέστερα του 600 π.Χ. κι αυτό δείχνει τον τεράστιο πλούτο επικής ποίησης πάνω στον οποίο «ακούμπησε» η κλασική Ελλάδα.

Βρέθηκε στον Πειραιά Αρχαία Ναυτική βάση

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους η 2.500 ετών ναυτική βάση είναι μια από τις μεγαλύτερες του αρχαίου κόσμου και έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην υπεράσπιση της Αρχαίας Ελλάδας. Σπουδαία ευρήματα έφερε στο φως η θαλάσσια αρχαιολογία στο Λιμάνι του Πειραιά, καθώς αρχαιολόγοι από τη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης μαζί με Έλληνες συναδέλφους τους, υποστηρίζουν πως ανακάλυψαν τα ερείπια μιας αρχαίας ναυτικής βάσης η οποία χρονολογείται από το 493 π.Χ. και ήταν το "κλειδί" για τη νίκη στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.

Τι σημαίνει η φράση «φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας»

Ο Περικλής του Ξανθίππου ο Χολαργεύς (από τις λέξεις περί και κλέος δηλαδή o περιτριγυρισμένος από δόξα, περίδοξος, περίπου 495-429 π.Χ.) ήταν Αρχαίος Έλληνας πολιτικός, ρήτορας και στρατηγός του 5ου αιώνα π.Χ., γνωστού και ως «Χρυσού Αιώνα», και πιο συγκεκριμένα της περιόδου μεταξύ των Περσικών Πολέμων και του Πελοποννησιακού Πολέμου. Η δύναμη, δόξα και η φήμη την οποία χάρισε στην Αρχαία Αθήνα, δικαιώνουν απόλυτα το χαρακτηρισμό του Χρυσού Αιώνα.
Η εποχή στην οποία ήταν κύριος της πολιτικής ζωής της Αρχαίας Αθήνας, δηλαδή μεταξύ του 461 π.Χ. και του 429 π.Χ., ονομάζεται μέχρι σήμερα «Εποχή του Περικλή». Γυναίκα του ήταν η Ασπασία. Ο Περικλής εκμεταλλεύτηκε τη νίκη των ελληνικών δυνάμεων επί των Περσών και την άνοδο της ναυτικής δύναμης της Αθήνας προκειμένου να μετατρέψει τη Δηλιακή Συμμαχία σε «Αθηναϊκή Ηγεμονία», οδηγώντας την πόλη του στην μεγαλύτερη ακμή της ιστορίας της κατά την περίοδο των 14 συνεχόμενων ετών που εκλεγόταν στο αξίωμα του Στρατηγού.

Οι Βασίλειες εφημερίδες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Ένα από τα γοητευτικότερα και πιο όμορφα κομμάτια της αρχαίας ελληνικής ιστορίας είναι αναμφισβήτητα η ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου του Μακεδόνα, του νεαρού βασιλιά που από την πρώτη στιγμή της ζωής του βρέθηκε μέσα σε μία σύνθεση από συμπτώσεις και θείες διαταγές, σχετικά με την πορεία και το μέλλον του. Η μετέπειτα ιστορία του και το ανυπέρβλητο κατόρθωμά του -η κατάκτηση όλου του ανατολικά της Ελλάδας γνωστού κόσμου- δικαίωσαν τα σημάδια που συντρόφευσαν τη στιγμή της γέννησης του και τους προφήτες που προφήτευσαν τη βασιλεία του αιώνες πριν.

Ένα μοναδικό ντοκουμέντο εκείνων των σχεδόν μυθικών ημερών που επέζησε μέχρι σήμερα μόνο μέσα από τα λόγια των αρχαίων συγγραφέων είναι οι «Βασίλειες Εφημερίδες», τα ημερήσια φύλλα πλήρους καταγραφής των όσων συνέβαιναν καθημερινά στο απέραντο τότε βασίλειο της Μακεδονίας. Η «Εφημερίδα της Κυβερνήσεως», θα λέγαμε σήμερα, της εποχής εκείνης, μία επίσημη και λεπτομερής παρουσίαση των καθημερινών γεγονότων του πολιτικού κόσμου του κράτους του Αλεξάνδρου και μαζί η πιο πλήρης ιστορία και η πιο αυθεντική πηγή για εκείνες τις ώρες που σημάδεψαν ανεξίτηλα και συνεχίζουν να σημαδεύουν ολόκληρο τον κόσμο.

Ύπνος, Θάνατος και Χάρων οι Αρχαίοι Θεοί κατά τον Όμηρο

Οι τραγικοί ποιητές όμως, όπως π.χ. ο Φρύνιχος στη χαμένη «Άλκηστη», ο Σοφοκλής στον Οιδίποδα επί Κολωνώ (1574-8) ή ο Ευριπίδης στην Άλκηστη (24-76), μετριάζουν τη σκληρότητά του και μάλιστα μερικές φορές, όταν απαλλάσσει τους ανθρώπους από συμφορές και αφόρητα βάσανα, τον παρουσιάζουν και ως ευεργέτη και γι” αυτό, όπως γράφει και ο Όμηρος, οι άνθρωποι τον επικαλούνται για «βοήθεια». Πώς παριστανόταν όμως ο Θάνατος στην τέχνη;

Οι αρχαίοι Έλληνες καλλιτέχνες παρίσταναν το Θάνατο, όπως και τον αδελφό του Ύπνο, νέο με γενειάδα, με φτερά στους ώμους και βέβαια με σπαθί στη μέση, με το οποίο αφαιρεί την ψυχή ή απλά κόβει τα μαλλιά των ανθρώπων, καθώς το κόψιμο των μαλλιών είναι ένδειξη θανάτου.

Σκωτία και Αρχαία Ελλάδα

Γνώριζα ήδη τήν εκδοχή πού θεωρεί ότι τό όνομά της προέρχεται από τήν Ελληνική λέξη «σκότια χώρα» δηλαδή «σκοτεινή» χώρα, γεγονός πού είναι αληθές και απηχεί μιά ανέκαθεν πραγματικότητα, εφ’ όσον οι ομίχλες και οι συννεφιές είναι η συνηθισμένη μετεωρολογική της κατάσταση.

Πέραν αυτού όμως, κανένα στοιχείο πού νά παραπέμπει σέ προφορικές παραδόσεις ή γιά ευρήματα αρχαιοΕλληνικής παρουσίας στήν Σκωτία σέ ακαθόριστες χρονολογικά εποχές, δέν είχε υποπέσει στήν αντίληψή μου, έως τότε...

Ωστόσο, γιά κάποιον πού έχει «πονηρευτεί» ερευνητικά, τά πράγματα είναι πιό εύκολα και αυτό επιβεβαιώθηκε όταν, σέ έναν αρκετά λεπτομερή χάρτη τής Σκωτίας και ειδικότερα τών δυτικών παραλίων της, εντόπισα μιά ονομασία πού μού φάνηκε «οικεία».

Η «κούπα του Πυθαγόρα»

Η «κούπα του Πυθαγόρα» ή η «δίκαιη κούπα» είναι είναι μια ανακάλυψη του Πυθαγόρα για να πίνει με μέτρο το κρασί του αλλά και για να σερβίρει τους μαθητές του, υπερτονίζοντας την έννοια του μέτρου και των ορίων.

 Η ιδέα του Πυθαγόρα ήταν απλή: Έπρεπε να περιοριστεί η απληστία στο ποτό! Πώς θα γινόταν αυτό; Το πήλινο ποτήρι αδειάζει κατά έναν «μαγικό» τρόπο όταν εκείνος που το κρατάει αποδειχτεί… πλεονέκτης και το γεμίσει περισσότερο απ’ όσο πρέπει.

Στην κούπα υπάρχει χαραγμένο ένα όριο, μια γραμμή. Αν το υγρό που περιέχει δεν υπερβεί τη γραμμή αυτή, ο πότης απολαμβάνει το κρασί του. Εάν, όμως, ξεπεράσει τη γραμμή του ορίου, τότε η κούπα αδειάζει και το κρασί χύνεται από τη βάση.

H γενναιοδωρία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην γυναίκα και την κόρη του Δαρείου

Ο Μέγας Αλέξανδρος ήρθε αντιμέτωπος το 333π.Χ. με τον Δαρείο Γ” Κοδομανό, τον Βασιλιά των Περσών με σκοπό να καταλάβει τη στενή διάβαση που οδηγούσε από τη Κιλικία στη Συρία. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές το στράτευμα του Αλέξανδρου αποτελούταν από 30.000 στρατιώτες και του Δαρείου από 150.000 ή 100.000 Πέρσες και Έλληνες μισθοφόρους. Ο Μεγάλος Βασιλιάς, όπως αποκαλούσαν τον Δαρείο, τράπηκε σε φυγή και ο Αλέξανδρος ξεκίνησε να τον καταδιώκει. Ο Δαρείος είχε προβάδισμα 800 μέτρα, αλλά ο Αλέξανδρος συνέχισε να το κυνηγά έως ότου έπεσε σκοτάδι. Σε πείσμα όλων αυτών δεν έφτασε στο στρατόπεδο με άδεια χέρια.

Πτολεμαίο Δ' και το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο της Αρχαιότητας

Το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο της αρχαιότητας ανήκε στον Πτολεμαίο Δ. Είχε μήκος 126 μέτρα και 17 μέτρα πλάτος και ήταν επανδρωμένο με 4.000 κωπηλάτες!

Σύμφωνα με τον αρχαίο συγγραφέα, Αθηναίο, το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο της αρχαιότητας, μια τεσσαροκοντήρης κατασκευάστηκε για τον Πτολεμαίο Δ” στα τέλη του 3ου αιώνα π.Χ. Είχε μήκος 126 μέτρα και πλάτος 17 μέτρα. Η πλώρη υψωνόταν 21 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και διέθετε επτά πολιορκητικούς κριούς.