Παρασκευή 3 Οκτωβρίου 2025

Η «Πλωτή Γέφυρα του Μανδροκλή»

Ο Μανδροκλής ήταν αρχαίος Έλληνας μηχανικός από τη Σάμο, ενεργός τον 6ο αιώνα π.Χ. Αν και οι ιστορικές πηγές δεν παρέχουν πολλές λεπτομέρειες για τη ζωή του, αναφέρεται ότι κατασκεύασε μια πλωτή γέφυρα για τον περσικό στρατό του Δαρείου Α΄, επιτρέποντας τη διάβαση του Βοσπόρου. Το έργο αυτό θεωρείται ένα από τα πρώτα παραδείγματα πλωτών γεφυρών στην ιστορία.

Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου 2025

Τιμολέων, ο Κορίνθιος στρατηγός και απελευθερωτής της Σικελίας

Ο Τιμολέων ήταν Κορίνθιος στρατηγός και πολιτικός που έζησε τον 4ο αιώνα π.Χ. Με ελάχιστες δυνάμεις εστάλη στη Σικελία σε μια προσπάθεια των εκεί Ελλήνων να απαλλαγούν από τυράννους και Καρχηδονίους. Σε λίγα χρόνια είχε επιτύχει και τους δύο στόχους, παλινόρθωσε τα δημοκρατικά καθεστώτα στις σικελικές πόλεις και αποτραβήχτηκε από τα κοινά. Όλα αυτά κέρδισαν την εκτίμηση και τον σεβασμό των κατοίκων της Σικελίας (Ελλήνων και «βαρβάρων») που εξέφρασαν τα συναισθήματά τους προς τον Τιμολέοντα ακόμα και μετά τον θάνατό του.

Ναός της Αφαίας - Δείτε το βίντεο απο ψηλά

Ο Ναός της (Αθηνάς) Αφαίας βρίσκεται στην Αίγινα, στο ιερό αφιερωμένο στην ομώνυμη θεότητα. Βρίσκεται σε ύψος 160 μέτρων στην ανατολική πλευρά του νησιού. Το ιερό επίσης βρίσκεται 29 περίπου χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Ακρόπολης των Αθηνών.

Αφαία

Η θεότητα ταυτίζεται με την κρητική Δίκτυννα ή Βριτόμαρτη. Σύμφωνα με μια σύμπτυξη μύθων από την ελληνική μυθολογία, ο βασιλιάς της Κρήτης Μίνως ερωτεύθηκε τη Βριτόμαρτη και την κυνηγούσε και εκείνη για να γλυτώσει έπεσε στη θάλασσα. Την έσωσαν όμως ψαράδες που τη μετέφεραν στην Αίγινα, αλλά κι εκεί την κυνηγούσε ένας από αυτούς. Κατέφυγε λοιπόν στο ιερό άλσος της Άρτεμης και εξαφανίστηκε με τη βοήθεια της θεάς. Σίγουρη είναι η σχέση της με την Άρτεμη, καθώς αλλού αναφέρεται η Βριτόμαρτις ως νύμφη, κόρη της, ενώ η ίδια η Άρτεμη έχει τα λατρευτικά ονόματα Αφαία, Βριτόμαρτη, Δίκτυννα.

Παρασκευή 13 Ιουνίου 2025

Ο αρχαιότερος υπολογιστής του κόσμου… ξαναγεννιέται! Ανακατασκευή του Μηχανισμού των Αντικυθήρων

Ένας χαμένος κόσμος τεχνολογίας αποκαλύπτεται ξανά μέσα από μια εντυπωσιακή προσπάθεια ερευνητών του ΑΠΘ!

Με τη δύναμη της μηχανικής, της αστρονομίας και της αρχαιολογίας, ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων – ο πρώτος υπολογιστής της Ιστορίας – ανακατασκευάστηκε πλήρως και λειτουργεί ξανά μετά από 2.000 χρόνια! 

Πίσω από το εγχείρημα, μια παθιασμένη ομάδα από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης που τόλμησε να φέρει στη ζωή ένα θαύμα της αρχαίας τεχνολογίας.

Τρίτη 13 Μαΐου 2025

Κρυμμένα οπτικά μυστικά του Παρθενώνα αποκαλύπτονται από αρχαιολόγο της Οξφόρδης - Δείτε το βίντεο

Σε μια αξιοσημείωτη ανακάλυψη που συνδυάζει την αρχαιολογία με την προηγμένη τεχνολογία 3D, ο καθηγητής αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Juan de Lara, έδειξε πώς οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν προηγμένες τεχνικές φωτισμού για να μετατρέψουν το εσωτερικό του Παρθενώνα σε μια σκηνή θεϊκού θεάματος. Η τετραετής μελέτη του De Lara, που δημοσιεύτηκε στο The Annual of the British School at Athens, απαντά τελικά σε ένα αρχαίο μυστήριο σχετικά με το πώς χρησιμοποιήθηκε το φως στον παγκοσμίου φήμης ναό αφιερωμένο στην Αθηνά στην Ακρόπολη των Αθηνών.

Τετάρτη 26 Μαρτίου 2025

Θεαγένης ο Θάσιος o δοξασμένος ολυμπιονίκης. Γιατί οι Θάσιοι πέταξαν τον ανδριάντα του στη θάλασσα;

Ο Θεαγένης ο Θάσιος αποτελεί έναν από τους διασημότερους αθλητές της αρχαιότητας, που διακρίθηκε κυρίως στο Παγκράτιο. Έζησε κατά το πρώτο μισό του 5ου π.Χ. αιώνα, καταγόταν από τη Θάσο και ήταν γιος του Τιμοσθένη που ήταν ιερέας στον ναό του Ηρακλή .

Όταν ήταν εννέα χρονών ο Θεαγένης γυρίζοντας από το σχολείο είδε στην αγορά ένα μπρούτζινο άγαλμα θεού και του άρεσε τόσο πολύ που το άρπαξε από τη βάση του και κουβαλώντας το στους ώμους το πήγε στο σπίτι του. Καθώς αποκαλύφθηκε η πράξη του αυτή, που θεωρείτο ιεροσυλία, κάποιοι παρά το νεαρό της ηλικίας του ζήτησαν για αυτόν την ποινή του θανάτου. Για καλή του τύχη πρυτάνευσε η λογική ενός γέροντα, που δήλωσε πως αρκούσε ως τιμωρία να κουβαλήσει το άγαλμα πάλι πίσω στη θέση του. Το συμβάν αυτό έκανε το όνομα του Θεαγένη για πρώτη φορά ευρύτερα γνωστό.

Δευτέρα 24 Μαρτίου 2025

Τι απέγινε η Ανδρομάχη, η γυναίκα του Έκτορα μετά την καταστροφή της Τροίας

Στην Eλληνική μυθολογία η Ανδρομάχη ήταν η σύζυγος του Έκτορα. Ως σύζυγος του Έκτορα η Ανδρομάχη αναφέρεται όχι μόνο στην Ιλιάδα, αλλά και από τον Ευριπίδη σε δύο τραγωδίες του, καθώς και από άλλους ποιητές και λογοτέχνες, κλασικούς (όπως ο Ρακίνας) και νεότερους. Είναι γνωστή επίσης ως η «μάνα» της τραγωδίας.

Η Ανδρομάχη ήταν κόρη του Ηετίωνα, βασιλιά της «Υποπλακίης Θήβης», όπως την ονομάζει ο Όμηρος στην Ιλιάδα, επειδή ήταν μια πόλη στους πρόποδες του όρους Πλάκος, στον κάμπο του Αδραμυττίου. Αδελφός της Ανδρομάχης ήταν ο Πόδης, που σκοτώθηκε από τον Μενέλαο. Ωστόσο, στην Ιλιάδα (ραψωδία Ζ) η Ανδρομάχη παρουσιάζεται να λέει πως και οι επτά αδελφοί της σκοτώθηκαν από τον Αχιλλέα.

Τετάρτη 5 Φεβρουαρίου 2025

Ξανθίππη η σύζυγος του φιλοσόφου Σωκράτη

Η Ξανθίππη (από τα αρχ.ελλην. ξανθός + ίππος) ήταν στην αρχαία Αθήνα η σύζυγος του φιλοσόφου Σωκράτη και μητέρα των τριών γιων του, Λαμπροκλή, Σωφρονίσκου και Μενέξενου. Τα περισσότερα που είναι γνωστά για αυτή βασίζονται περισσότερο σε ιστορίες και φήμες, παρά σε γεγονότα.

Η Ξανθίππη πρέπει να ήταν αρκετά νεότερη του Σωκράτη, ίσως και κατά 40 έτη για να μπορεί να τεκνοποιεί, καθώς σε κάποια έργα περιγράφονται οι γιοι της ως αρκετά μικροί σε ηλικία, σε χρονική στιγμή κατά την οποία ο Σωκράτης θα πρέπει να ήταν περίπου 70 ετών.

Τρίτη 14 Ιανουαρίου 2025

Το σπήλαιο Κάψια στην περιφέρεια της κλειστής γεωλογικής λεκάνης του Μαντινειακού οροπεδίου - Δείτε το βίντεο

Το Σπήλαιο Κάψια βρίσκεται 15 χιλιόμετρα μακριά από την Τρίπολη και 1,5 χιλιόμετρο από το χωριό Κάψια. Οι ειδικοί το έχουν κατατάξει στον κατάλογο των 10 πιο αξιόλογων σπηλαίων της ελληνικής επικράτειας. Βρίσκεται στην περιφέρεια της κλειστής γεωλογικής λεκάνης του Μαντινειακού οροπεδίου και συνδέεται με το περίπλοκο σύστημα από φυσικές καταβόθρες που χαρακτηρίζουν τον υδροφόρο ορίζοντα. Ανάμεσα στα ευρήματα του σπηλαίου συγκαταλέγονται ανθρώπινα οστά και πήλινα καθημερινά σκεύη.

Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2024

H Πολιορκία του βράχου της Σογδιανής από τον Μέγα Αλέξανδρο

Ως πολιορκία του Σογδιανού βράχου ή πολιορκία της Σογδιανής πέτρας αναφέρεται στο πλαίσιο της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατά της αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών η μάχη που έδωσε ο Αλέξανδρος στο ορεινό προπύργιο, στη διάρκεια της εισβολής και κατάληψης των περιοχών και των πόλεων της Σογδιανής.

Η πολιορκία του βράχου της Σογδιανής ως απομονωμένο επεισόδιο είναι ήσσονος σημασίας αν αποχωριστεί από τις ευρύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις της Σογδιανής που κόστισαν ιδιαίτερες απώλειες στα στρατεύματα του Αλέξανδρου, μείζονος σημασίας ωστόσο ως πρώτη εφαρμογή κατάκτησης οχυρού με αλπινιστικές μεθόδους.

Τετάρτη 27 Νοεμβρίου 2024

Διοτίμα η σοφή γυναίκα, που δίδαξε στον Σωκράτη τα μυστήρια του Έρωτος

Η Διοτίμα (δηλ. αυτή που τιμά τον Δία) ήταν ιέρεια από την αρχαία Μαντίνεια της Αρκαδίας, αναφέρεται στο πλατωνικό «Συμπόσιο» σαν σοφή γυναίκα, που δίδαξε στον Σωκράτη, κατά ομολογία του ίδιου τα μυστήρια του Έρωτος ως πόθου και ως κινήτρου για το ωραίο και το αληθινό. Γνώστρια της πυθαγόρειας αριθμοσοφίας, κατά τον Ξενοφώντα δεν ήταν άπειρη των πλέον δυσκολονόητων γεωμετρικών θεωρημάτων («ουκ άπειρος δυσσυνέτων διαγραμμάτων έστι»). Αλλά και ο Πρόκλος θεωρεί τη Διοτίμα «Πυθαγορική». Η Διοτίμα ήταν η ιέρεια εκείνη που έκανε τον καθαρμό των Αθηναίων μετά το λοιμό του 429 π.Χ..

Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2024

Ο Χρεμωνίδειος πόλεμος (268 π.Χ. ή 267 π.Χ. – 261 π.Χ.) που έφερε αντιμέτωπους τους Αθηναίους και τους Σπαρτιάτες με τον βασιλιά της Μακεδονίας

Ο Χρεμωνίδειος πόλεμος (268 π.Χ. ή 267 π.Χ. – 261 π.Χ.) έφερε αντιμέτωπους τους Αθηναίους και τους Σπαρτιάτες με τον βασιλιά της Μακεδονίας Αντίγονο Γονατά.Τους δυο συμμάχους ενίσχυε ο Πτολεμαίος Φιλάδελφος.

Παρακμή των κυρίαρχων πόλεων της Αθήνας και της Σπάρτης

Η Σπάρτη και η Αθήνα επιθυμούσαν την αποκατάσταση την ανεξαρτησίας τους και την απαλλαγή τους από τη μακεδονική κυριαρχία.

Ο σημαντικότερος υποστηρικτής του πολέμου εναντίον του Αντίγονου Γονατά στη Σπάρτη ήταν ο βασιλιάς Αρεύς Α΄,ο οποίος είχε αποκτήσει μεγάλο κύρος ύστερα από τη νίκη του κατά του Πύρρου και συμπεριφέρονταν σαν απολυταρχικός μονάρχης. Ο άλλος βασιλιάς Αρχίδαμος ύστερα από την ήττα του από τον Δημήτριο Πολιορκητή (294 π.Χ.) ήταν πολιτικά απομονωμένος.

Πέμπτη 7 Νοεμβρίου 2024

Η ανακάλυψη της βυθισμένης γέφυρας ξαναγράφει την ιστορία της Μεσογείου

Μια βυθισμένη γέφυρα φτιαγμένη ανακαλύφθηκε σε μια ισπανική σπηλιά, αποκαλύπτοντας ότι ο ανθρώπινος αποικισμός στη δυτική Μεσόγειο συνέβη πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε.

Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τη βυθισμένη γέφυρα μήκους 25 ποδιών σε μια σπηλιά στο ισπανικό νησί Μαγιόρκα, παρέχοντας τα πρώτα αδιαμφισβήτητα στοιχεία ανθρώπινης δραστηριότητας στην περιοχή.

Η Μαγιόρκα, το έκτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, ήταν από τα τελευταία που αποικίστηκαν από ανθρώπους.

Aρχαιολογικά ευρήματα όπως κάρβουνο, στάχτη και οστά μας δίνει ένα χρονοδιάγραμμα ανθρώπινης εγκατάστασης στο νησί που ξεκίνησε μόλις πριν από περίπου 4.400 χρόνια. Άλλες μελέτες έχουν υποστηρίξει στοιχεία ανθρώπινης παρουσίας στη Μαγιόρκα ήδη από 9.000 χρόνια, αλλά τα ευρήματά τους έχουν συζητηθεί λόγω αρκετών ασυνεπειών.

Δευτέρα 7 Οκτωβρίου 2024

Το αρχαίο ελληνικό λιμάνι με τις 100 τριήρεις - Δείτε το βίντεο

Η Ανθηδών ήταν ομηρική βοιωτική πόλη, στα παράλια του βορείου Ευβοϊκού κόλπου. Τα ερείπιά της βρίσκονται περίπου 15 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Χαλκίδας. Υπάρχουν δύο εκδοχές για την ονομασία της πόλης σύμφωνα με τον Παυσανία τον περιηγητή. Ονομάστηκε έτσι από μια νύμφη με το όνομα Ανθηδών ή από τον Άνθα, γιο του θεού Ποσειδώνα και της Αλκυόνης, της κόρης του τιτάνα Άτλαντα.

Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2024

Πως λειτουργούσε το Κληρωτήριον στην αρχαία Ελλάδα που χρησιμοποιείτο στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία για την επιλογή των μελών της Ηλιαίας και της Βουλής - Δείτε το βίντεο

Το κύριο αντικείμενο αυτής της έκθεσης είναι το κληρωτήριον που χρησιμοποιείτο στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία για την επιλογή των μελών της Ηλιαίας και της Βουλής. Η χρήση του κληρωτηρίου μαρτυρεί την αποτελεσματική συμμετοχή των πολιτών στις υποθέσεις της πόλης. Ένα τμήμα από πρωτότυπο κληρωτήριον του 4ου αι. π.Χ. φυλάσσεται στο Μουσείο Αγοράς στην Αθήνα. 

Το Κληρωτήριον έδινε σε όλους τους πολίτες ίσες ευκαιρίες να συμμετάσχουν στις δημόσιες υποθέσεις για περίοδο ενός έτους. Επίσης, οι περισσότεροι αξιωματούχοι ορίζονταν μέσω του κληρωτηρίου. Χαρακτηριστικά της διαδικασίας αυτής επηρέασαν τον τρόπο που γίνονταν οι εκλογές στη σύγχρονη Ελλάδα μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα.

Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου 2024

Ένα γυναικείο άγαλμα ανακαλύφθηκε στην Αρχαία Πόλη του Βλαύνδου

Ένα γυναικείο άγαλμα της ρωμαϊκής περιόδου βρέθηκε κατά τις ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν υπό την ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού στην Αρχαία Πόλη του Βλαύνδου, που βρίσκεται εντός των ορίων της συνοικίας Ulubey του Uşak.

Το άγαλμα, του οποίου το τμήμα της κεφαλής λείπει, θεωρείται ως παράδειγμα που αντικατοπτρίζει την καλλιτεχνική κατανόηση και την πολιτιστική συσσώρευση της περιόδου.

Το άγαλμα, το οποίο δίνει στοιχεία για την καλλιτεχνική προσέγγιση και την πολιτιστική κληρονομιά της ρωμαϊκής περιόδου, τίθεται σε εργασίες αποκατάστασης από τη Διεύθυνση του Μουσείου Uşak και υπόκειται σε μια σχολαστική διαδικασία για να ανακτήσει την προηγούμενη όψη του.

Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου 2024

H αρχαιότερη μπάλα ποδοσφαίρου που ανακαλύφτηκε στην Σαμοθράκη

Σε μια αξιοσημείωτη ανακάλυψη στο νησί της Σαμοθράκης, εμφανίστηκε μια μινιατούρα από τερακότα που μπορεί να αντιπροσωπεύει την παλαιότερη γνωστή μπάλα ποδοσφαίρου στην ιστορία. Ανακαλύφθηκε από τον τάφο S130 στη Νότια Νεκρόπολη, μέρος του Ιερού των Μεγάλων Θεών, αυτό το τεχνούργημα χρονολογείται στην ελληνιστική περίοδο, περίπου 275–250 π.Χ. Αυτή η συμπαγής πήλινη σφαίρα, η οποία μοιάζει εντυπωσιακά με μια σύγχρονη δερμάτινη μπάλα ποδοσφαίρου, παρέχει μια ενδιαφέρουσα ματιά στις ψυχαγωγικές δραστηριότητες της αρχαίας Ελλάδας και εγείρει την πιθανότητα οι ρίζες των παιχνιδιών που μοιάζουν με το ποδόσφαιρο να επεκταθούν πολύ βαθύτερα στην ιστορία από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως.

Τρίτη 23 Ιουλίου 2024

Γιατί οι αρχαίοι Έλληνες συσχέτιζαν την καυτή ζέστη με τον σκύλο;

Για τους αρχαίους Έλληνες, η ηλιακή ανατολή του Σείριου σηματοδοτούσε τον καυτό καιρό του καλοκαιριού, τον οποίο ονόμαζαν κυνικά καύματα ή κυνικές ημέρες. Οι κάτοικοι της Κέας πραγματοποιούσαν θυσίες στον Μέγα Κύνα και τον Σείριο ώστε να φέρει δροσερούς ανέμους και περίμεναν την ανατολή του Σείριου το καλοκαίρι για να κάνουν προβλέψεις για το μέλλον. Αν φαινόταν καθαρά ήταν καλός οιωνός ενώ αν φαινόταν ομιχλώδης και αχνός ήταν κακός οιωνός. Νομίσματα που βρέθηκαν στο νησί και χρονολογούνται από τον 3ο αιώνα παριστάνουν σκύλους ή αστέρια με ακτίνες, υποδηλώνοντας τη σημασία του Σείριου.

Τρίτη 9 Ιουλίου 2024

Φίλιππος Β' εκστρατείες κατά της Περσίας

Ο Φίλιππος Β΄ γεννήθηκε το 382 π.Χ. στην Πέλλα, ήταν τριτότοκος γιος του βασιλιά της Μακεδονίας Αμύντα Γ΄ και της Ευρυδίκης, κόρης του Σίρρα (γαμπρού του βασιλιά της Λυγκηστίδος Αρραβαίου Α΄) και ο ισχυρότερος και επιφανέστερος Έλληνας της εποχής του. Μετά τη δολοφονία του μεγαλύτερου αδελφού του, Αλέξανδρου Β', ο Φίλιππος στάλθηκε όμηρος στην Ιλλυρία από τον Πτολεμαίο του Άλορου.

Μετά την ήττα των Μακεδόνων από τους Θηβαίους με αρχηγό τον Πελοπίδα στη Θεσσαλία, ο βασιλιάς Αλέξανδρος ο Β' αναγκάστηκε να συνάψει συνθήκη και να παραδώσει 50 ομήρους στη Θήβα, περιλαμβανομένου και του Φιλίππου. Ενώ βρισκόταν στη Θήβα(368-365 π.Χ), ο Φίλιππος έλαβε στρατιωτική και διπλωματική εκπαίδευση από τον Επαμεινώνδα, έγινε ερωμένος του Πελοπίδα και έζησε με τον Παμμένη, ο οποίος ήταν ενθουσιώδης υπέρμαχος του Ιερού Λόχου της Θήβας.

Τρίτη 2 Ιουλίου 2024

Η θεά Αφροδίτη απειλεί με παντόφλα το απείθαρχο παιδί της

Η θεά Αφροδίτη απεικονίζεται να απειλεί με παντόφλα το απείθαρχο παιδί της, τον Έρωτα! Για την ακρίβεια πρόκειται για σανδάλι και η εικόνα αυτή δημιούργησε ένα αξεπέραστο μοτίβο για τις μανάδες σε όλο τον κόσμο μέχρι σήμερα.

Αφροδίτη κατά την αρχαΐα ελληνική μυθολογία και θρησκεία είναι η θεά του έρωτα, της ομορφιάς, της σεξουαλικότητας, της ηδονής, των απολαύσεων και της τεκνοποίησης. Η αντίστοιχη θεότητα των Αρχαίων Ρωμαίων ήταν η Βένους (λατινικά: Venus), ενώ παρουσιάζει και πολλά κοινά στοιχεία με την αιγυπτιακή θεά Άθωρ. Σε αυτήν οφείλει το όνομά του ο πλανήτης Αφροδίτη.