Οι Προφητείες του Πλάτωνα

Ο Πλάτωνας γεννήθηκε το 428 π.X., το μήνα Θαργηλίωνα (Μάιος) και καταγόταν από αρχοντική γενιά. Είχε πάρει μουσική και γυμναστική αγωγή και είχε πολύ καλές μαθηματικές γνώσεις. Ήταν μαθητής του Σωκράτη και το γεγονός ότι το 399 π.Χ. ο Δάσκαλός του καταδικάστηκε να πιει το κώνειο, ήταν ένα πολύ συνταρακτικό χτύπημα για την ελεύθερη και ανήσυχη ψυχή του. Κατάλαβε ότι η πολιτική της πατρίδας του δημιουργούσε ένα αγεφύρωτο χάσμα για τη φιλοσοφική, ελεύθερη και ανήσυχη σκέψη που πρέσβευε ο ίδιος και ξεκίνησε να ταξιδεύει.

Στην Κάτω Ιταλία γνώρισε τον Πυθαγορισμό, στην Αίγυπτο μυήθηκε στα Μυστήρια των Πυραμίδων και  ήταν Αρχιεροφάντης στα Ελευσίνια Μυστήρια. Στις Συρακούσες προσπάθησε να ιδρύσει την ιδανική του πολιτεία, άλλα έπεσε θύμα των ραδιουργιών της αυλής του Βασιλιά και μόλις που γλίτωσε τη ζωή του. Στην Αθήνα ίδρυσε τη δική του σχολή-Ακαδημία, η οποία κράτησε σχεδόν χίλια χρόνια, μέχρι το 529 μ.Χ. και την πλήρη επικράτηση του Χριστιανισμού.

Διασώθηκαν αρκετά έργα του όπως οι «Νόμοι», το «Συμπόσιο», η «Πολιτεία» και αρκετά άλλα που επηρέασαν όλους του μετέπειτα Φιλόσοφους και Επιστήμονες. Το συγκεκριμένο άρθρο αναφέρεται στο 7ο κεφάλαιο της «Πολιτείας», στο οποίο ο Πλάτωνας παρομοιάζει τον κόσμο που ζούμε σαν μια σκοτεινή σπηλιά.

Ο Πόντος στην αρχαιότητα

Η περιοχή του Πόντου ήταν γνωστή στους αρχαίους Έλληνες από τους μυθικούς χρόνους. Εκεί πίστευαν ότι κατοικούσαν οι Αμαζόνες. Στην πεδιάδα της Αμισού ο Ηρακλής απέσπασε από την Αμαζόνα βασίλισσα Ιππολύτη την περίφημη ζώνη της, ενώ αργότερα ο Ιάσων κατά την Αργοναυτική εκστρατεία προσάραξε την πενηντάκωπη Αργώ στα παράλια της Σινώπης, όπου γνώρισε τους γηγενείς κατοίκους της περιοχής, τους Χάλυβες.

Η πρώτη ελληνική αποικία του Πόντου, η Σινώπη, ιδρύθηκε από τους Μιλήσιους τον 8. π.Χ. αι. Γρήγορα ακολούθησε η ίδρυση της Αμισού, των Κοτυώρων, της Κερασούντος και της Τραπεζούντος, «πόλεως ελληνίδος οικουμένης εν τω Ευξείνω Πόντω», όπως αναφέρει ο Ξενοφών περιγράφοντας την πορεία των Μυρίων από την περιοχή στο βιβλίο του Κύρου Ανάβασις.
Η ευρύτερη περιοχή του Πόντου ανήκε κατά την αρχαιότητα στην επικράτεια της περσικής αυτοκρατορίας, ενώ μετά τα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου έγινε μέρος του ελληνιστικού βασιλείου των Σελευκιδών.

Η νίκη στην Τροία και ο θάνατος του Αγαμέμνονα

Σε άλλες πηγές λέγεται πως: όταν η Κλυταιμνήστρα πληροφόρησε τον Αχιλλέα για το δόλο που μεταχειρίστηκε ο Αγαμέμνων, με απότερο σκοπό  να θυσιάσει την κόρη του, ο Αχιλλέας επειδή ενεπλάκη το όνομά του,  πήγε στο στρατόπεδο και έκαμε τέτοια φασαρία λέγοντας πως: αν τολμήσει κανείς και πειράξει έστω και μια τρίχα της, θα έχει να κάνει μαζί του.

Μετά, αργά την νύχτα την πήρε κρυφά και την φυγάδευσε στην Ταυρίδα για να την φυλάει εκεί ο βασιλιάς των Σκυθών. Λέγεται μάλιστα πως ο Αχιλλέας έκανε μαζί της ένα παιδί, τον Πύρρον. Ακόμη,  πηγές άλλες μας πληροφορούν όπως αναφέρει ο Σταγειρίτης στην Ωγυγία του, πως η Ιφιγένεια ήταν κόρη του Θησέα από την Ελένη.  Αναφέρεται επίσης, πως ήταν κόρη του Αγαμέμνονα αλλά από την Χρυσηίδα όπως και ο Χρήσης που λέγεται πως ήταν αδερφός της. Και πως μετά την άλωση της Τροίας περιπλανώμενοι,  ο μεν Χρύσης πέθανε στην Χρυσούπολη της Χαλκιδώνας  την δε Ιφιγένεια άρπαξαν οι Σκύθες και την έκαναν Ιέρεια της Αρτέμιδος στην Ταυρίδα.

Ιώ η Ίσιδα των Αιγυπτίων

Σύμφωνα με την προϊστορία αλλά και όπως επεσημαίνει ο Παυασανίας (Κορινθιακά, κεφ. 16, παραγρ. 1) η Ιώ ήταν κόρη του Ίασου και της Μελίας ή της Λευκάνης που ήταν Ιέρεια της Ήρας.

«Ἰὼ μὲν οὖν Ἰάσου θυγάτηρ, εἴτε ὡς Ἡρόδοτος ἔγραψεν εἴτε καθ' ὃ λέγουσιν  Ἕλληνες…» . 

Αλλά και στον Απολλόδωρο διαβάζουμε σχετικά:
«…Ἄργου δὲ καὶ Ἰσμήνης τῆς Ἀσωποῦ παῖς Ἴασος, οὗ φασιν Ἰὼ γενέσθαι..» ( Β΄, 1, 3) Εννοείται πως ο Άργος που αναφέρεται ως πατέρας του Ίασου, δεν είναι ο Πανόπτης αλλά ο γιός του Άπιδος. Ενώ ο Πανόπτης Άργος ήταν γιός του Αγήνωρα γιού του Έκβασου. Γιατί όπως αντιλαμβανόμαστε δεν θα μπορούσε να ήταν ο παππούς της Ιώς, που μπήκε ως φύλακας από την Ήρα. Όμως ως ανηψιός της, εγγονός  του θείου της Αγήνορα φαίνεται πολύ πιο φυσικό. Επίσης έτσι έρχεται σε φυσική ροή η γενεαλογία έως τον Δαναό και τον Γελάνωρα.

Οι «ζυγαριές της ψυχής». Γιατί οι αρχαίοι μέτραγαν «τι ψυχή θα παραδώσουν».

O μεξικανός σκηνοθέτης Αλεχάνδρο Γκονζάλες Ιναρίτου στην  ομώνυμη ταινία του, επιχείρησε να μας πείσει ότι η ψυχή ζυγίζει 21 γραμμάρια, όσο και το βάρος που χάνει το σώμα αμέσως μετά τον θάνατο. Φαίνεται όμως ότι και οι αρχαίοι Έλληνες είχαν την ίδια αντίληψη. Πίστευαν πως κάθε ψυχή, ανάλογα με τις πράξεις της, αποκτά και διαφορετικό βάρος. Και για να της δώσουν την θέση που της άξιζε στον Κάτω Κόσμο, πρώτα έπρεπε να την ζυγίσουν. Ακριβώς αυτό τον ρόλο έχουν οι ζυγοί ψυχοστασίας που βρέθηκαν στους ταφικούς περιβόλους των πολύχρυσων Μυκηνών, του μυθικού βασιλείου του Αγαμέμνονα.

Ακρωτήρι της Σαντορίνης: H ιστορία ενός μυστικού αρχαίου πολιτισμού

Τον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου στη Σαντορίνη τον κατέστρεψε ο σεισμός που προηγήθηκε λίγα 24ωρα της έκρηξης του ηφαιστείου του νησιού, (περίπου) το 1615 π.Χ. Το μίγμα ηφαιστειακής τέφρας και θηραϊκής γης σκέπασε τα ερείπια μιας ευημερούσας και προηγμένης κοινότητας ανθρώπων- για περισσότερα από 3.500 χρόνια η φωτιά πάγωσε τον χρόνο.

Ακρωτήρι - η θαμμένη πολιτεία

Ο οικισμός αποκαλύφθηκε από την αρχαιολογική σκαπάνη του Σπύρου Μαρινάτου, το 1967. Από τότε το Ακρωτήρι μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα ανασκαφικό εγχείρημα εν εξελίξει- τον επόμενο χρόνο θα συμπληρωθούν 50 έτη από την έναρξη των εργασιών και υπολογίζεται πως μόνο το 26% της έκτασης του οικισμού έχει ανασκαφεί μέχρι τα θεμέλια.

Αρχαία Ελαιοτριβεία

Το δέντρο της ελιάς στην αρχαία Ελλάδα θεωρούνταν ένα σύμβολο ειρήνης, γονιμότητας, εξαγνισμού, ισχύος, νίκης και μετάνοιας, διαδραματίζοντας ένα βασικό ρόλο στην ιστορία και τον πολιτισμό των αρχαίων. Η σημασία του ελαιολάδου ήταν επίσης ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς το λάδι πέρα από την καθημερινή χρήση του στο φαγητό, χρησιμοποιούνταν και σε διάφορες άλλες εφαρμογές, όπως στη βυρσοδεψία, στην υφαντική, στο φωτισμό, στην αρωματοποιία, στη φαρμακευτική, στην ιατρική, αλλά και σε διάφορες λατρευτικές τελετές.

Γενικά οι αρχαίοι στηρίζονταν κατά κύριο λόγο στο λάδι της ελιάς για την προμήθεια του λίπους που τους ήταν απαραίτητη. Αντίθετα, τα ζωικά λίπη χρησιμοποιούνταν σε περιορισμένο βαθμό, ενώ το βούτυρο, αν και γνωστό, προορίζονταν για συγκεκριμένες θρησκευτικές τελετές ή κάποιες ιατρικές συνταγές. Έτσι η ελιά αποτέλεσε ένα δέντρο γύρω από το οποίο αναπτύχθηκε μία ιδιαίτερη τεχνολογία, τόσο ως προς τη συγκομιδή των καρπών της, όσο και ως προς την παραγωγή του λαδιού της.

Οι χρησμοί της Πυθίας

Μελετώντας γραπτά του Ηρόδοτου, Θουκυδίδη, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Ευριπίδη, Πλουτάρχου και άλλων, αντλεί κανείς εξαιρετικές πληροφορίες για το ρόλο των αρχαίων Μαντείων και την ιερότητα της Πυθίας. Οι χρησμοί της χαρακτηρίζονται ως αινιγματικοί, κυριευμένοι συνήθως από διφορούμενη εξήγηση. Σε αυτό το άρθρο, καταγράφουμε ορισμένους χαρακτηριστικούς αμφίσημους χρησμούς αλλά και χρησμούς που διέπονται από μαντικό πέπλο ορθότητας.

Πρώτα όμως, λίγα λόγια για την Πυθία… Έτσι ονομαζόταν κάθε Πρωθιέρεια του Θεού Απόλλωνα στο Μαντείο των Δελφών, η οποία είχε ως αρμοδιότητα να μεταφέρει τη χρησμοδότηση του Θεού προς τον ενδιαφερόμενο. Οι χρησμοί της ήταν λακωνικοί και αδιευκρίνιστοι τις περισσότερες φορές, μπερδεύοντας τους παραλήπτες του ιερού μηνύματος.

Το ταξίδι των φράσεων από την αρχαιότητα στο σήμερα

Στον καθημερινό λόγο, προφορικό και γραπτό, χρησιμοποιούμε συχνά εκφράσεις προερχόμενες από την αρχαία ελληνική γλώσσα.
​Καθώς είναι διάσπαρτες, η χρήση τους χρωματίζει και ποικίλλει τον λόγο δίνοντάς του σφρίγος και ζωντάνια αλλά παράλληλα η άγνοια της ορθής έκφρασής και σημασίας τους δημιουργεί αμηχανία και μας εκθέτει.

Α
αβρόχοις ποσί: η κυριολεκτική σημασία της φράσης είναι "με στεγνά πόδια". Η μεταφορική της χρήση σημαίνει "χωρίς κόπο", "χωρίς να διακινδυνεύται τίποτα", ανώδυνα.

άγομαι και φέρομαι: δεν έχω δική μου βούληση και γνώμη, κατευθύνομαι από τους άλλους, παρασύρομαι.

άδυτο αδύτων: μυστικό και απρόσιτο μέρος, εντελώς απόκρυφο.

αγρός του κεραμέως: η μεταφορική χρήση της φράσης προσδιορίζει ό,τι αγοράζεται με χρήματα που αποκτήθηκαν με άνομες ενέργεις ή συναλλαγές.

αιδήμων σιγη: ένοχη σιωπή.

αγρόν ηγόρασε: η μεταφορική χρήση της φράσης δηλώνει την αδιαφορία και την έλλειψη ενδιαφέροντος γύρω από ένα θέμα.

Ψηφιακή απεικόνιση της Αρχαίας Ολυμπίας

Στη δυτική Πελοπόννησο, στην πανέμορφη κοιλάδα του ποταμού Αλφειού, άνθισε το πιο δοξασμένο ιερό της αρχαίας Ελλάδας, που ήταν αφιερωμένο στον πατέρα των θεών, τον Δία. Απλώνεται στους νοτιοδυτικούς πρόποδες του κατάφυτου Κρονίου λόφου, μεταξύ των ποταμών Αλφειού και Κλαδέου, που ενώνονται σε αυτή την περιοχή. Παρά την απομονωμένη θέση της κοντά στη δυτική ακτή της Πελοποννήσου, η Ολυμπία καθιερώθηκε στο πανελλήνιο ως το σημαντικότερο θρησκευτικό και αθλητικό κέντρο. Εδώ γεννήθηκαν οι σπουδαιότεροι αγώνες της αρχαίας Ελλάδας, οι Ολυμπιακοί, που γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια προς τιμήν του Δία, ένας θεσμός με πανελλήνια ακτινοβολία και λάμψη από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Η απαρχή της λατρείας και των μυθικών αναμετρήσεων που έλαβαν χώρα στην Ολυμπία χάνεται στα βάθη των αιώνων. Οι τοπικοί μύθοι σχετικά με τον ισχυρό βασιλιά της περιοχής, τον ξακουστό Πέλοπα, και τον ποτάμιο θεό Αλφειό, φανερώνουν τους ισχυρούς δεσμούς του ιερού τόσο με την Ανατολή όσο και με τη Δύση.

Πετρέλαιο βρέθηκε σε αρχαίο ελληνικό αμφορέα, του 5ου αι. π.Χ.

Ρώσοι επιστήμονες έχουν εντοπίσει τα συστατικά του παλαιότερου δείγματος πίσσας που βρέθηκαν σε ένα αρχαίο βάζο και έχουν κάνει μια ακριβή εκτίμηση της ηλικίας του.

Ρώσοι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια αρχαία ελληνική υδρία γεμάτη από πίσσα  στη χερσόνησο του Ταμάν στη Μαύρη Θάλασσα. Με την εξελιγμένη μέθοδο της φασματομετρίας την χρονολογησαν πριν από 2.500 χρόνια - καθιστώντας το   ως τον παλαιότερο γνωστό αμφορέα (αγγείο) στον κόσμο που περιέχει πίσσα ή άσφαλτο.

Σε μια μελέτη, που δημοσιεύθηκε στην Journal of Mass Spectrometry, επιστήμονες από το Ινστιτούτο Φυσικής και Τεχνολογίας της Μόσχας εξέτασαν  λεπτομερώς το περιεχόμενο του αγγείου για να καθορίσουν την ηλικία του και το πώς τα ευρήματά τους θα μπορούσαν να προσφέρουν ενδείξεις για το είδος του εμπορίου που αναπτύχθηκε από τους αρχαίους Έλληνες με τη ρωσική επικράτεια.

Μια μορφή πετρελαίου που βρίσκεται στα φυσικά κοιτάσματα, (άσφαλτος) χρησιμοποιήθηκε από τον άνθρωπο από τη Λίθινη Εποχή.