Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρχαιότητα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρχαιότητα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 3 Οκτωβρίου 2025

Η «Πλωτή Γέφυρα του Μανδροκλή»

Ο Μανδροκλής ήταν αρχαίος Έλληνας μηχανικός από τη Σάμο, ενεργός τον 6ο αιώνα π.Χ. Αν και οι ιστορικές πηγές δεν παρέχουν πολλές λεπτομέρειες για τη ζωή του, αναφέρεται ότι κατασκεύασε μια πλωτή γέφυρα για τον περσικό στρατό του Δαρείου Α΄, επιτρέποντας τη διάβαση του Βοσπόρου. Το έργο αυτό θεωρείται ένα από τα πρώτα παραδείγματα πλωτών γεφυρών στην ιστορία.

Τετάρτη 26 Μαρτίου 2025

Θεαγένης ο Θάσιος o δοξασμένος ολυμπιονίκης. Γιατί οι Θάσιοι πέταξαν τον ανδριάντα του στη θάλασσα;

Ο Θεαγένης ο Θάσιος αποτελεί έναν από τους διασημότερους αθλητές της αρχαιότητας, που διακρίθηκε κυρίως στο Παγκράτιο. Έζησε κατά το πρώτο μισό του 5ου π.Χ. αιώνα, καταγόταν από τη Θάσο και ήταν γιος του Τιμοσθένη που ήταν ιερέας στον ναό του Ηρακλή .

Όταν ήταν εννέα χρονών ο Θεαγένης γυρίζοντας από το σχολείο είδε στην αγορά ένα μπρούτζινο άγαλμα θεού και του άρεσε τόσο πολύ που το άρπαξε από τη βάση του και κουβαλώντας το στους ώμους το πήγε στο σπίτι του. Καθώς αποκαλύφθηκε η πράξη του αυτή, που θεωρείτο ιεροσυλία, κάποιοι παρά το νεαρό της ηλικίας του ζήτησαν για αυτόν την ποινή του θανάτου. Για καλή του τύχη πρυτάνευσε η λογική ενός γέροντα, που δήλωσε πως αρκούσε ως τιμωρία να κουβαλήσει το άγαλμα πάλι πίσω στη θέση του. Το συμβάν αυτό έκανε το όνομα του Θεαγένη για πρώτη φορά ευρύτερα γνωστό.

Τετάρτη 5 Φεβρουαρίου 2025

Ξανθίππη η σύζυγος του φιλοσόφου Σωκράτη

Η Ξανθίππη (από τα αρχ.ελλην. ξανθός + ίππος) ήταν στην αρχαία Αθήνα η σύζυγος του φιλοσόφου Σωκράτη και μητέρα των τριών γιων του, Λαμπροκλή, Σωφρονίσκου και Μενέξενου. Τα περισσότερα που είναι γνωστά για αυτή βασίζονται περισσότερο σε ιστορίες και φήμες, παρά σε γεγονότα.

Η Ξανθίππη πρέπει να ήταν αρκετά νεότερη του Σωκράτη, ίσως και κατά 40 έτη για να μπορεί να τεκνοποιεί, καθώς σε κάποια έργα περιγράφονται οι γιοι της ως αρκετά μικροί σε ηλικία, σε χρονική στιγμή κατά την οποία ο Σωκράτης θα πρέπει να ήταν περίπου 70 ετών.

Τετάρτη 27 Νοεμβρίου 2024

Διοτίμα η σοφή γυναίκα, που δίδαξε στον Σωκράτη τα μυστήρια του Έρωτος

Η Διοτίμα (δηλ. αυτή που τιμά τον Δία) ήταν ιέρεια από την αρχαία Μαντίνεια της Αρκαδίας, αναφέρεται στο πλατωνικό «Συμπόσιο» σαν σοφή γυναίκα, που δίδαξε στον Σωκράτη, κατά ομολογία του ίδιου τα μυστήρια του Έρωτος ως πόθου και ως κινήτρου για το ωραίο και το αληθινό. Γνώστρια της πυθαγόρειας αριθμοσοφίας, κατά τον Ξενοφώντα δεν ήταν άπειρη των πλέον δυσκολονόητων γεωμετρικών θεωρημάτων («ουκ άπειρος δυσσυνέτων διαγραμμάτων έστι»). Αλλά και ο Πρόκλος θεωρεί τη Διοτίμα «Πυθαγορική». Η Διοτίμα ήταν η ιέρεια εκείνη που έκανε τον καθαρμό των Αθηναίων μετά το λοιμό του 429 π.Χ..

Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2024

Πως λειτουργούσε το Κληρωτήριον στην αρχαία Ελλάδα που χρησιμοποιείτο στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία για την επιλογή των μελών της Ηλιαίας και της Βουλής - Δείτε το βίντεο

Το κύριο αντικείμενο αυτής της έκθεσης είναι το κληρωτήριον που χρησιμοποιείτο στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία για την επιλογή των μελών της Ηλιαίας και της Βουλής. Η χρήση του κληρωτηρίου μαρτυρεί την αποτελεσματική συμμετοχή των πολιτών στις υποθέσεις της πόλης. Ένα τμήμα από πρωτότυπο κληρωτήριον του 4ου αι. π.Χ. φυλάσσεται στο Μουσείο Αγοράς στην Αθήνα. 

Το Κληρωτήριον έδινε σε όλους τους πολίτες ίσες ευκαιρίες να συμμετάσχουν στις δημόσιες υποθέσεις για περίοδο ενός έτους. Επίσης, οι περισσότεροι αξιωματούχοι ορίζονταν μέσω του κληρωτηρίου. Χαρακτηριστικά της διαδικασίας αυτής επηρέασαν τον τρόπο που γίνονταν οι εκλογές στη σύγχρονη Ελλάδα μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα.

Τρίτη 23 Ιουλίου 2024

Γιατί οι αρχαίοι Έλληνες συσχέτιζαν την καυτή ζέστη με τον σκύλο;

Για τους αρχαίους Έλληνες, η ηλιακή ανατολή του Σείριου σηματοδοτούσε τον καυτό καιρό του καλοκαιριού, τον οποίο ονόμαζαν κυνικά καύματα ή κυνικές ημέρες. Οι κάτοικοι της Κέας πραγματοποιούσαν θυσίες στον Μέγα Κύνα και τον Σείριο ώστε να φέρει δροσερούς ανέμους και περίμεναν την ανατολή του Σείριου το καλοκαίρι για να κάνουν προβλέψεις για το μέλλον. Αν φαινόταν καθαρά ήταν καλός οιωνός ενώ αν φαινόταν ομιχλώδης και αχνός ήταν κακός οιωνός. Νομίσματα που βρέθηκαν στο νησί και χρονολογούνται από τον 3ο αιώνα παριστάνουν σκύλους ή αστέρια με ακτίνες, υποδηλώνοντας τη σημασία του Σείριου.

Τρίτη 30 Απριλίου 2024

Ποιοί ήταν οι Σκύθες

Με το όνομα Σκύθες αναφέρονται από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς ένα σύνολο νομαδικών φυλών που ερχόταν σε επαφή μαζί τους και ζούσε στην Κεντρική Ασία και στα βόρεια παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Οι Σκύθες θεωρούνται ο λαός καταγωγής των θρυλικών Αμαζόνων.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Σκύθες ονόμαζαν τους εαυτούς του Σκολότες. Το ελληνικό Σκύθες προφανώς αντικατοπτρίζει μια παλαιότερη αντήχηση του ιδίου ονόματος *Skuδa- (όπου ο Ηρόδοτος μεταγράφει το [[δ]] σε λάμδα ενώ το -τοι αντιπροσωπεύει την κατάληξη πληθυντικού -τα της γλώσσας του Νότιου Ιράν). Η λέξη αρχικά σήμαινε τοξευτής, τοξότης και προήλθε αρχικά από την πρωτοινδοευρωπαική ρίζα -skeud- εκτοξεύω, πετώ (σύγκρινε με την αγγλική λέξη shoot).

Δευτέρα 5 Φεβρουαρίου 2024

Νάξος η αρχαιότερη Ελληνική αποικία στη Σικελία

Οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς συμφωνούν στην άποψη ότι η Νάξος είναι η αρχαιότερη Ελληνική αποικία στη Σικελία, ιδρύθηκε έναν χρόνο πριν τις Συρακούσες (735 π.χ.) με Ευβοιώτες εποίκους από τη Χαλκίδα. Ο Έφορος αναφέρει ότι συμμετείχαν στον εποικισμό και κάτοικοι από τα Επτάνησα, αρχηγός των εποίκων και ιδρυτής της πόλης ήταν ο Αθηναίος Θεοκλής. Ο Θουκυδίδης δεν λαμβάνει υπόψη τον Έφορο και αναφέρει ότι ήταν καθαρά Χαλκιδική αποικία όπως πίστευαν όλοι στην αρχαιότητα.

Δευτέρα 15 Ιανουαρίου 2024

Η Ηετιώνεια Πύλη στον Πειραιά

Με το όνομα Ηετιώνεια ή Ηετιωνεία ήταν κατά την αρχαιότητα ο πρώτος ορμίσκος αριστερά του εισερχομένου του κεντρικού λιμένα Πειραιά καθώς και η προεξοχή της ακτής που σχημάτιζε αυτόν. Το όνομά της οφείλεται όπως σημειώνουν ο Στέφανος Βυζάντιος και ο Αρποκρατίων στον μυθικό ήρωα του Πειραιά τον Ηετίωνα, που κατέκτησε την περιοχή.

Το 411 π.Χ. στην περιοχή αυτοί οι λεγόμενοι «τετρακόσιοι», προκειμένου να εμποδίσουν αποτελεσματικότερα τον πιθανό είσπλου του αττικού στόλου που βρισκόταν στη Σάμο και που τον θεωρούσαν πλέον εχθρικό προς αυτούς, έκτισαν τείχος από το εσωτερικό του οποίου και έλεγχαν με μικρή φρουρά τον είσπλου των πλοίων.

Τετάρτη 14 Ιουνίου 2023

Όταν ο Αλέξανδρος Α΄ της Μακεδονίας σκότωσε τους Πέρσες πρέσβεις που ασέλγησαν πάνω στις Μακεδόνισσες

O Αλέξανδρος Α΄ της Μακεδονίας ήταν Βασιλιάς της Μακεδονίας (498 π.Χ. - 454 π.Χ.). Ο Αλέξανδρος Α΄ της Μακεδονίας ήταν γιος του Αμύντα Α΄ της Μακεδονίας και της συζύγου του Ευρυδίκης. Διαδέχθηκε τον μεγαλύτερο αδελφό του Αλκέτα Β΄ της Μακεδονίας, είχε άλλη μια αδελφή την Γυγαία της Μακεδονίας. Τακτοποίησε τον γάμο της αδελφής του με τον Πέρση στρατηγό Βουβάρης με στόχο να σταματήσει την αναζήτηση Περσών στρατιωτών που είχαν εκτελεστεί υπό τις διαταγές του. 

Το 510 π.Χ., 176 χρόνια πριν ο μέγιστος των Ελλήνων, Αλέξανδρος περάσει τον Ελλήσποντο για να τιμωρήσει τους Πέρσες που επιτέθηκαν στην Ελλάδα, ένας άλλος Αλέξανδρος ο προ-προ-προπάππος του τιμώρησε με παραδειγματικό τρόπο τους Πέρσες πρέσβεις, που είχε στείλει ο Δαρείος για να του παραδώσει υποτέλεια ο βασιλιάς της Μακεδονίας Αμύντας.

Παρασκευή 9 Ιουνίου 2023

Νάπολι η αρχαία Παρθενόπη που πήρε το όνομα της από την Σειρήνα Παρθενόπη . Γιατί οι φίλαθλοι της Νάπολι φωνάζουν "Noi Siamo Partenopei"

Όταν ο Οδυσσέας περνούσε από τις ακτές που διέμεναν οι Σειρήνες, γνωρίζοντας για την ανθρωποφαγία τους, αντιπαρήλθε με το σκάφος του και τους συντρόφους του την περιοχή τους, χωρίς να σταματήσει. Τότε απελπισμένη η Παρθενόπη που δεν ανταποκρίνονταν ο Οδυσσέας στο θέλγητρo της φωνής της έπεσε στη θάλασσα και πνίγηκε.

Το πτώμα της εκβράσθηκε σε μια παραλία της Ιταλίας όπου οι τότε, μόλις νεοφερμένοι εκεί κάτοικοι, άποικοι Χαλκιδείς από την Κύμη, το περισυνέλεξαν και το ενεταφίασαν σε μνήμα. Γύρω από το σημείο εκείνο ίδρυσαν στη συνέχεια τη νέα τους πόλη, την αποικία που ονόμασαν Παρθενόπη, η οποία και είναι η σημερινή Νάπολη στην Ιταλία. Η πόλη επεκτάθηκε στο νότο και είναι η σημερινή Ν(ε)άπολη στην Ιταλία ενώ η παλιά αποικία είναι η Παλαίπολις. Οικισμοί Ελλήνων υπήρχαν ήδη από τα μέσα της 2ης χιλιετίας π.Χ.

Τετάρτη 10 Μαΐου 2023

Ο Καλλισθένης και η συνωμοσία των παίδων κατά του Μεγάλου Αλεξάνδου

Ο Καλλισθένης ο Ολύνθιος (περ. 360-327 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας ιστορικός από την Όλυνθο της Χαλκιδικής.

Ήταν ανιψιός του Πρόξενου(D/R), ο οποίος είχε αναλάβει την κηδεμονία του Αριστοτέλη όταν αυτός έμεινε ορφανός. Ο Αριστοτέλης έγινε δάσκαλος του Καλλισθένη και μέσω αυτού, το 336 π.Χ., συμμετείχε στην αποστολή που έκανε ο Μέγας Αλέξανδρος ενάντια στην Περσική Αυτοκρατορία, ως επίσημος ιστοριογράφος για τη συγγραφή του ημερολογίου εκστρατείας. Ενώ στην αρχή επιδοκίμαζε τον Αλέξανδρο, αργότερα ξεκίνησε να τον κατακρίνει και να τον κατηγορεί για την υιοθέτηση ανατολίτικων συνηθειών όπως αυτό τηςπροσκύνησης.

Παρασκευή 3 Μαρτίου 2023

Στην αρχαία Ελλάδα γιόρταζαν την Άνοιξη με παραδοσιακά βραχιόλια του Μάρτη που ονομαζόταν «κρόκι»

Μάρτης αποκαλείται το έθιμο στο οποίο ένα φτιαγμένο από κόκκινο και άσπρο σχοινάκι ή κλωστές που έχουν στριφτεί ή πλεχτεί, βραχιόλι φοριέται την 1η Μαρτίου. Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά. 

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι.

Ο Μάρτης ή Μαρτιά είναι ένα παμπάλαιο έθιμο. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου 2023

Αιτωλείς το αρχαίο Ελληνικό φύλο που κατοικούσε στην ορεινή περιοχή της βορειοδυτικής Ελλάδας

Οι Αιτωλείς ήταν αρχαίο ελληνικό φύλο που κατοικούσε στην ορεινή περιοχή της βορειοδυτικής Ελλάδας, στα βόρεια του Κορινθιακού κόλπου.

Περιοχές εγκατάστασης

Η περιοχή που κατοικούσαν ήταν χωρισμένη στην παράκτια αρχαία Αιτωλία, και στην ορεινή Επίκτητο Αιτωλία. Η πρώτη είχε δύο εύφορες πεδιάδες και οι κάτοικοί της επιδίδονταν στη σιτοκαλλιέργεια, στην ιπποτροφία και στην αμπελουργία. 

Αρχαιότερη πόλη της ήταν η Καλυδώνα, με πρώτο βασιλιά της τον Οινέα. Άλλες πόλεις της Αιτωλίας ήταν η Χαλκίς (που αναφέρεται μαζί με την Καλυδώνα στην ομηρική Ιλιάδα), η Πλευρών, η Ώλενος, η Πυλήνη, η Κωνώπη, η Λυσιμάχεια, το Τριχώνιον, το Φύταιον, η Στράτος, ο Θέρμος, το Αγρίνιον, κ.α.

Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023

Αθλητικές εγκαταστάσεις στην Αρχαία Ελλάδα

Σε κάθε Γυμνάσιο ή Παλαίστρα, υπήρχαν ειδικοί χώροι, για να προετοιμάζουν οι αθλητές το σώμα τους μετά την προπόνηση ή τους αγώνες, αλλά και να ξεκουράζονται μετά από αυτούς. Το ελαιοθέσιο, το κονιστήριο, το  λουτρό, το αλειπτήριον, το πυριατήριον:

1. Το ελαιοθέσιον, δηλ. “Eλαιον τιθέναι”

Ήταν το δωμάτιο στο οποίο γινόταν η διανομή του λαδιού. Όπως αναφέραμε, υπήρχε η συνήθεια στους αθλητές να αλείφουν με λάδι το σώμα τους, πριν την άσκηση στα γυμναστήρια, για την διατήρηση της ελαστικότητας των μυών τους.

Το έλαιο το διέθετε στους αθλητές ο γυμνασιάρχης δηλ. ο δωρητής-ευεργέτης  και ήταν μια ακριβή χορηγία. Ο γυμνασιάρχης ήταν υπεύθυνος να προσκομίζει επίσης και την καύσιμη ύλη για τα λουτρά. Ήταν μεγάλη τιμή για τον ευεργέτη, η πλούσια δωρεά του λαδιού, ώστε να ρέει σαν νερό και να λαμβάνει έπαινο από την Αφροσιάδα.

Δευτέρα 30 Ιανουαρίου 2023

Ο Ναός του Ποσειδώνα - Δείτε το βίντεο από ψηλά

Ο Ναός του Ποσειδώνα είναι ένας αρχαίος ελληνικός ναός στο Σούνιο, αφιερωμένος στον θεό Ποσειδώνα . Υπάρχουν μαρτυρίες για την ίδρυση ιερών στο ακρωτήρι ήδη από τον 11ο αιώνα π.Χ. Οι πιο γνωστοί ναοί του Σουνίου, ο ναός της Αθηνάς και ο ναός του Ποσειδώνα, πιστεύεται ωστόσο ότι χτίστηκαν μόλις το 700 π.Χ. περίπου και οι κούροι τους χρονολογούνται περίπου εκατό χρόνια αργότερα. Τα υλικά που είναι χτισμένος ο ναός, αλλά και το μέγεθος της προσφοράς στον Ναό του Ποσειδώνα δείχνουν ότι πιθανότατα σύχναζαν εκεί, μέλη της υψηλής και της αριστοκρατικής τάξης.

Δευτέρα 23 Ιανουαρίου 2023

Οι Κολοσοί του Μέμνωνα

Οι Κολοσοί του Μέμνωνα, αραβ. el-Colossat ή es-Salamat είναι δύο από συμπαγή λίθο αγάλματα τού φαραώ Αμενχοτέπ Γ΄ (εξελληνισμένα Αμένοφη Γ΄), που βασίλευσε στην Αίγυπτο κατά τη 18η δυναστεία. Από το 1350 π.Χ. στέκονται στη Νεκρόπολη των Θηβών, δυτικά τού Νείλου και της σημερινής πόλης τού Λούξορ (αρχ. Ουασέτ/Νουτ, εξελληνισμένα Θήβες).

Το όνομα

Οι κολοσσοί στα σύγχρονα αραβικά ονομάζονται Κομ ελ-Χατάν, αλλά γενικά είναι γνωστοί με το ελληνικό όνομα Ναός τού Μέμνωνα από την εποχή των Ρωμαίων.

Η θεά Ίρις

Η Ίρις ήταν κατά την ελληνική μυθολογία δευτερεύουσα θεότητα του Ολύμπου, αναφερόμενη και ως μία από τις Άρπυιες. Ανήκε στην ακολουθία των θεών με καθήκοντα αγγελιαφόρου, όμοια με εκείνα του θεού Ερμή.

Σύμφωνα με τη μυθολογία

Ήταν κόρη του Θαύμαντα και της Ωκεανίδας Ηλέκτρας, κατά τον Ησίοδο, και αδελφή των Αρπυιών Ωκυπέτης και της Αελλούς ή κατ΄ άλλη εκδοχή της Άρκης, την οποία τιμώρησε ο Δίας διότι κατά την Τιτανομαχία βοήθησε τους Τιτάνες.

Οι αρχαίοι Έλληνες φαντάζονταν την Ίριδα ακριβώς όπως αγιογραφούνται σήμερα από τους Χριστιανούς οι Αρχάγγελοι: Νέα, με πλούσιο βραχύ χιτώνα, με μεγάλες πτέρυγες στους ώμους και χρυσά φτερωτά σανδάλια, φέροντας στο χέρι το κηρύκειο, όπως ο Ερμής. Ήταν φτερωτή και ορμητική σαν θύελλα, γνωστή ως πιστή και γοργοπόδαρη αγγελιαφόρος των θεών.

Παρασκευή 13 Ιανουαρίου 2023

Γιατί ο Μέγας Αλέξανδρος εγκατέλειψε την πρόταση σχεδιασμού πόλεως στο όρος Άθως

Ο Δεινοκράτης ο Ρόδιος (Ρόδος, περ. 4ος αι. π.Χ. - πιθ. 3ος αι. π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας αρχιτέκτονας και τεχνικός σύμβουλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι γνωστός για πολλά έργα, όπως για τον σχεδιασμό της πόλης της Αλεξάνδρειας, τη νεκρική πυρά του Ηφαιστίωνα, την ανακατασκευή του Ναού της Αρτέμιδος της Εφέσου και πιθανώς την κατασκευή του ταφικού μνημείου του Τύμβου Καστά.

Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου 2022

Καλλισθένης ο Ολύνθιος ο άνθρωπος που κατηγόρησε τον Μέγα Αλέξανδρο για την υιοθέτηση ανατολίτικων συνηθειών όπως αυτό της προσκύνησης

Ο Καλλισθένης ο Ολύνθιος (περ. 360-327 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας ιστορικός από την Όλυνθο της Χαλκιδικής.

Ήταν ανιψιός του Πρόξενου(D/R), ο οποίος είχε αναλάβει την κηδεμονία του Αριστοτέλη όταν αυτός έμεινε ορφανός. Ο Αριστοτέλης έγινε δάσκαλος του Καλλισθένη και μέσω αυτού, το 336 π.Χ., συμμετείχε στην αποστολή που έκανε ο Μέγας Αλέξανδρος ενάντια στην Περσική Αυτοκρατορία, ως επίσημος ιστοριογράφος για τη συγγραφή του ημερολογίου εκστρατείας.