Τρίτη 31 Μαρτίου 2020

Το Ασκληπιείο της Ακρόπολης

Ο μύθος λέει ότι ο ιαματικός Θεός Ασκληπιός έφθασε στην Αθήνα με την μορφή φιδιού το 420 π.Χ, την περίοδο του πελοποννησιακού πολέμου, ίσως για να λυτρώσει τους ταλανισμένους από τον λοιμό Αθηναίους. Ανέβηκε την νότια κλιτύ της Ακρόπολης και εκεί όπου έτρεχε ιαματική πηγή φώλιασε.

Όχι τυχαία λοιπόν δίπλα στην ιερά πηγή, ο Τηλέμαχος από τον αγροτικό Δήμο των Αχαρνών (σημερινό Μενίδι) θα ιδρύσει ένα θεραπευτικό κέντρο - Ασκληπιείο, μικρογραφία εκείνου της Επιδαύρου, με όλες εκείνες τις υποδομές που το χαρακτηριζουν και επίκεντρο τον ναό του θεού όπου μαζί του λατρεύονταν και τα παιδιά του όπως η Υγεία, η Πανάκεια και η Ιασώ.

Δευτέρα 30 Μαρτίου 2020

Η Μυθική παράδοση της Αρκαδίας

Ο Αρκάς ήταν εγγονός του Λυκάονα και τρίτος κατά σειρά βασιλιάς της Αρκαδίας, γιος του Δία ή του Πανός. Μητέρα του ήταν η νύμφη Καλλιστώ, κόρη του Λυκάονα, την οποία (κατά την πρώτη εκδοχή) ερωτεύθηκε ο Δίας.

Η ερωτική συνεύρεση του θεού με τη νύμφη και η γέννηση του Αρκάδα προκάλεσαν την οργή της Ήρας η οποία για να εκδικηθεί την Καλλιστώ την μεταμόρφωσε σε αρκούδα.

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2020

Τα θεμέλια της Ακρόπολης

Η αρχαιολογική τοπογραφία της Ακροπόλεως προοδεύει ακόμη και σήμερα, η μεγάλη εποχή της, πάντως, ήταν ο 19ος αιώνας. Εκτεταμένες ανασκαφές έφεραν τότε στο φως κατάλοιπα κτηρίων, επιγραφές, αναρίθμητα έργα τέχνης και πολυάριθμα άλλα τεκμήρια της ζωής των ιερών και λοιπών χώρων, όχι μόνον στην Ακρόπολη αλλά και στο άμεσο περιβάλλον της.

Ο Λέων του Πειραιώς

Ο Λέων του Πειραιώς είναι ένα μαρμάρινο γλυπτό, που προσομοιάζει με τον "λέοντα της Χαιρωνείας", ύψους υπέρ των 3 μέτρων το οποίο βρισκόταν στον μυχό του λιμένα του Πειραιά μέχρι το 1687 όταν το απήγαγε ο Φραγκίσκος Μοροζίνη. [1] Από την επιβλητική παρουσία του μνημείου, ο λιμένας ονομαζόταν και Πόρτο Λεόνε (Porto Leone). Σήμερα το γλυπτό αυτό κοσμεί την είσοδο του ναυστάθμου της Βενετίας.

Πέμπτη 26 Μαρτίου 2020

Ποιοι ήταν οι Κουρήτες στην Αρχαία Ελληνική Μυθολογία;

Στην Ελληνική μυθολογία οι Κουρήτες ήταν Δαίμονες (= Δαΐμονες, ειδήμονες) που η λατρεία τους εντοπίζεται κυρίως στη Φρυγία και στη Κρήτη που κατά παράδοση ονομαζόταν και Κουρήτις.

Αναφέρονται όμως και σε άλλες ελληνικές περιοχές ταυτιζόμενοι αλλού με τους Τελχίνες, αλλού με τους Κορύβαντες και αλλού με τους Καβείρους ακόμα δε και με τους Ιδαίους Δακτύλους.

Τρίτη 24 Μαρτίου 2020

Λιθόστρωτος δρόμος "το μονοπάτι του Ξέρξη" στον Κάτω Όλυμπο

Στην παλαιά Λεπτοκαρυά, αμέσως μετά το “γεφύρι” υπάρχει “λιθόστρωτος δρόμος” - (καλντερίμι), το οποίο οι ντόπιοι ονομάζουν "το μονοπάτι του Ξέρξη" και οδηγεί στην Καρυά Ολύμπου. Το “γεφύρι” ενώνει τον Άνω με τον Κάτω Όλυμπο. Κάτω από το “γεφύρι” διέρχεται ο χείμαρρος Γρίβας, ο οποίος (μαζί με τον ποταμό Σύν), κατέστρεψαν την ακρόπολη των Λειβήθρων, στις αρχές του 1ου αι. π.Χ.

Παραθέτω ένα απόσπασμα του Παυσανία, Ελλάδος περιήγησις, Βοιωτικά, ΙΧ,30,11, ( . . . ) τότε οὖν οὗτος ὁ ποταμὸς κατέβαλε μὲν τὰ τείχη Λιβηθρίοις, θεῶν ἱερὰ καὶ οἴκους ἀνέτρεψεν ἀνθρώπων, ἀπέπνιξε δὲ τούς τε ἀνθρώπους καὶ τὰ ἐν τῇ πόλει ζῷα ὁμοίως τὰ πάντα ( . . . )

Δευτέρα 23 Μαρτίου 2020

Πρωτέας (μυθολογία)

Τον Πρωτέα τον συναντάμε σε διάφορους αρχαίους Ελληνικούς μύθους. Ήταν θαλάσσιος δαίμονας, ήρωας, ακόμη και βασιλιάς. Είχε 2 ακόμη τέκνα: τον Θεοκλύμενο (διάδοχος του θρόνου της Αιγύπτου) και την Θεονόη (δεινότατη μάντισσα).

Το όνομα «Πρωτέας» είναι αρχαία λέξη, που σημαίνει «πρώτος», «πρωτόγονος» και «πρωτογέννητος». Αν αυτό συνδυαστεί με την ικανότητα του Πρωτέα να παίρνει όποια μορφή θέλει, φτάνουμε ίσως στη βαθύτερη κατανόηση του μύθου.

Παρασκευή 20 Μαρτίου 2020

Η Ηώς (αρχ. Έως ή Αύως)

Η Ηώς (αρχ. Έως ή Αύως), η Αουρόρα των Λατίνων, στην Ελληνική Μυθολογία ήταν η θεότητα-προσωποποίηση της αυγής, κόρης του Τιτάνα Υπερίωνα και της Τιτανίδας Θείας, επομένως, αδελφή του Ήλιου - του οποίου προηγείται κάθε μέρα στο ουράνιο ταξίδι του - και της Σελήνης.

Κατ΄ άλλη παράδοση ήταν κόρη της Ευρυφάεσσας (χαρακτηριστικό επίθετο της Ηούς) ή του Ηλίου (γενόμενος πατέρας εξ αδελφού) και της Ευφροσύνης (άλλο όνομα της Νύκτας).

Ποια ήταν η Ευρυφάεσσα «πλατύφωτη»;

Στην ελληνική μυθολογία η Ευρυφάεσσα (όνομα που σημαίνει «πλατύφωτη») ήταν η μητέρα του ίδιου του Τιτάνα Ήλιου και μία από τις Τιτανίδες.

Σύμφωνα με τον «Ομηρικό Ύμνο» 31 (εδάφιο 2), η Ευρυφάεσσα ήταν σύζυγος του Τιτάνα Υπερίωνα, με τον οποίο και απέκτησε τον Ήλιο, καθώς και τις Σελήνη και Ηώ. Σε άλλες όμως πηγές, η σύζυγος του Υπερίωνα και μητέρα του Ηλίου ονομάζεται Θεία ή Ευρυφάτεια.

Υπερίων: Ο Θεός τιτάνας του ουράνιου φωτός

«Για τον Υπερίωνα λένε πως την κίνηση του ήλιου, της σελήνης και των υπολοίπων αστεριών, καθώς και τις εποχές που προκαλούνται απ’ αυτά, πρώτος κατανόησε με την επιμέλεια και την παρατηρητικότητά του και τα δίδαξε στους άλλους, προκειμένου να τα μάθουν, γι’ αυτό και ονομάστηκε πατέρας τούτων των σωμάτων, σαν να γέννησε την θεωρία περί αυτών και την φύση τους». (Διόδωρος Σικελιώτης Ε΄ 67, 1)

Αρχαία παιχνίδια για παιδιά που… μένουν στο σπίτι

Ο αναγκαστικός εγκλεισμός (και) των παιδιών στο σπίτι, λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, είναι μια καλή ευκαιρία να μάθουν για τα παιχνίδια της αρχαιότητας.

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, προσφέρει on line υλικό και εκπλήξεις στα παιδιά, με το πρόγραμμα «Παίζοντας στο σπίτι». Έτσι, τα παιδιά μας αξιοποιούν δημιουργικά το χρόνο τους μέσα στο σπίτι μαθαίνοντας πληροφορίες για την παιδική ηλικία στην αρχαία Ελλάδα. Επιπλέον, μπορούν να κατεβάσουν τα κατάλληλα αρχεία (με τη βοήθεια των γονιών) για να φτιάξουν τα δικά τους παιχνίδια όπως τα παιδιά στην αρχαιότητα!