Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2020

Παυσανίας : Λέγουν επίσης πως έτυχε να είναι παρών στη μάχη ένας άνδρας με παλαιική εμφάνιση κι ενδύματα. Σκοτώνοντας πολλούς από τους ξένους με την εχέτλη, εξαφανίστηκε μετά τη μάχη

Εχετλαίος ή Έχετλος [1] ήταν το όνομα ενός αγνώστου ως τότε ήρωα που εμφανίστηκε στη μάχη του Μαραθώνα και βοήθησε να αναχαιτιστεί η Περσική εισβολή στην Ελλάδα. Το όνομά του συνδέεται πιθανώς με την εχέτλη (= λαβή αρότρου) που λέγεται ότι κρατούσε για να πολεμά με τους Πέρσες. Για αυτό άλλωστε αναφέρεται ενίοτε ως αγρότης [2]. 

Προσδιορίζεται από τον Pfister ως επιφάνεια της μεταβατικής περιόδου από την ομηρική ηρωολατρεία στους νέους θεούς της κλασικής περιόδου [3]. Στην εικόνα του Πάναινου, αδελφού του Φειδία που βρισκόταν στην Ποικίλη Στοά απεικονιζόταν και ο Έχετλος ανάμεσα στους ήρωες της μάχης του Μαραθώνα, δείγμα της υψηλής πίστης των Ελλήνων της περιόδου στους ήρωες, την επιφάνεια των οποίων έβλεπαν συχνά στη μάχη (βλ. Θησέας για παράδειγμα) ή τους επικαλούνταν πριν τη μάχη (βλ Αίας ο Τελαμώνιος και Τελαμών) στη ναυμαχία της Σαλαμίνας [4].

Πέμπτη 26 Νοεμβρίου 2020

O Θησαυρός των Σιφνίων

Ο θησαυρός των Σιφνίων ήταν κτήριο στους Δελφούς με σκοπό την φύλαξη πολύτιμων ιερών αναθημάτων. Κτίστηκε λίγο πριν το 525 π.Χ. και ήταν έργο ιωνικής τέχνης. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και τον Παυσανία, οι κάτοικοι της Σίφνου αφιέρωσαν το θησαυρό στον Απόλλωνα ως ευχαριστήριο για τον πλούτο που είχαν αποκτήσει από τα ορυχείων χρυσού και αργύρου της Σίφνου, χρηματοδοτώντας την κατασκευή με τη δεκάτη των εισοδημάτων από αυτά. 

Είναι χτισμένος από μάρμαρο Πάρου και ο γλυπτός του διάκοσμος, ιδιαίτερα η ζωφόρος,αποδίδεται στον Αθηναίο γλύπτη Ένδοιο καθώς και σε άλλο αγνώστων στοιχείων γλύπτη. Σήμερα, στην τοποθεσία του κτιρίου σώζονται μόνο τα θεμέλια και ένα μέρος από τη διακόσμηση της βάσης.

Σέλευκος Α' Νικάτωρ - Δείτε το βίντεο

Ο Σέλευκος Α' Νικάτωρ (358 π.Χ. ή 353 π.Χ. – 281 π.Χ.) ήταν ένας από τους διαδόχους του Αλέξανδρου του Μέγα, ιδρυτής της δυναστείας των Σελευκιδών, που βασίλεψε στο Ασιατικό τμήμα της πρώην Περσικής Αυτοκρατορίας.

Ο Σέλευκος ήταν γιος του Αντίοχου, στρατηγού του Φίλιππου Β'. Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου το 323 π.Χ., πήρε το μέρος του Περδίκκα, αλλά αργότερα οργάνωσε συνωμοσία εναντίον του και το 321 π.Χ. ανέλαβε τη σατραπεία της Βαβυλώνας. 

Στους πολέμους των Διαδόχων που ακολούθησαν, πολεμώντας κατά καιρούς είτε τους μεν είτε τους δε, πέτυχε να επικρατήσει έναντι των υπολοίπων, και έγινε κύριος της πρώην Περσικής Αυτοκρατορίας, από τη Σογδιανή και τη Βακτριανή στην ανατολή, μέχρι και το μεγαλύτερο μέρος της Μικράς Ασίας στη δύση. Το 281 π.Χ. νίκησε σε μάχη τον Λυσίμαχο. Ακολούθως πέρασε τον Ελλήσποντο και αναγορεύτηκε βασιλιάς της Μακεδονίας. Σύντομα όμως δολοφονήθηκε από τον Πτολεμαίο Κεραυνό τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.

Η ρόλος της Ελιάς στην Αρχαία Ελλάδα

Η ελιά αποτελεί ιερό δέντρο από τα αρχαία χρόνια και βρίσκεται υπό την προστασία της θεάς Αθηνάς. Όπως μας θυμίζει ο αρχαίος μύθος, στον αγώνα μεταξύ των θεών για την ανάδειξη του προστάτη των Αθηνών, που έγινε στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, νικήτρια βγήκε η Αθηνά δωρίζοντας στους Αθηναίους την πρώτη ελιά του κόσμου, που φύτρωσε εκεί όπου χτύπησε το δόρυ της. 

Το δέντρο αυτό ήταν χρήσιμο για τη διατροφή, το φωτισμό, τη θέρμανση, την υγεία και τον καλλωπισμό των Αθηναίων. Από τότε τα ελαιόδεντρα γύρω από την Αθήνα έγιναν ιερά. Αλίμονο σ' όποιον τολμούσε να τις πειράξει, αφού η τιμωρία ήταν ο εξοστρακισμός ή θάνατος.

Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2020

Ποιες ήταν οι Δαναΐδες στην Αρχαία Ελληνική Μυθολογία;

Με τη συλλογική ονομασία Δαναΐδες είναι γνωστές οι πενήντα κόρες του Δαναού, τις οποίες απέκτησε με δέκα διαφορετικές γυναίκες (τις: Ατλαντείη, Ελεφαντίδα, Έρση, Ευρώπη, Κρινώ, Μέμφιδα, Πιερία, Πολυξώ, Φοίβη και μια ανώνυμη Αιθιοπίδα). Λέγονταν και Δανααί (Στράβων, Η 371), ή και Βηλίδες από τον παππού τους Βήλο (Οβιδίου Μεταμορφώσεις, IV 463).

Σύμφωνα με τη μυθολογία

Μετά τον θάνατο του Βήλου, οι Δαναΐδες ακολούθησαν τον πατέρα τους και έφυγαν από τη Λιβύη (της οποίας η βασιλεία είχε ανατεθεί σε αυτόν), καθώς φοβόνταν τους 50 γιους του αδελφού του, του Αιγύπτου. Αρχικώς κατέπλευσαν στη Λίνδο της Ρόδου και κατά μία παράδοση τρεις Δαναΐδες έμειναν για πάντα εκεί μετά την αναχώρηση των υπόλοιπων: «...ετελεύτησαν κατά την επιδημίαν την εν τη Λίνδω» (Διόδωρος ο Σικελιώτης, Ε 58).

Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2020

Παντού Ελλάδα – Βρέθηκε Χάλκινο άγαλμα από Ψαράδες στην Μαρμαρίδα

Οι ψαράδες στην Μαρμαρίδα βρήκαν ένα χάλκινο άγαλμα μιας γυναίκας, μήκους 2 μέτρων και βάρους 300 κιλών.

Το χάλκινο γυναικείο άγαλμα παραδόθηκε στη Διεύθυνση Μουσείου Μαρμαρίδας για εξέταση.

Οι ψαράδες την αυγή άρχισαν να τραβούν τα δίχτυα που έριξαν σε βάθος 50 μέτρων. Συνειδητοποιώντας ότι το δίχτυ ήταν αρκετά βαρύ, πίστευαν πρώτα πως θα έχουν καλή ψαριά.

Οι ψαράδες έμειναν έκπληκτοι βλέποντας το άγαλμα να βγαίνει και  ενημέρωσαν μέσω ασυρμάτου την Ακτοφυλακής της Μαρμαρίδας.

Αστερία, η κόρη του Τιτάνα Κίου που μεταμορφώθηκε στο νησί της Ορτυγίας και της Δήλου

Η Φοίβη (= «Φωτίζουσα» στα αρχαία ελληνικά) ήταν Τιτανίδα, κόρη του Ουρανού και της Γαίας, μητέρα της Αστερίας, θεάς των νυχτερινών χρησμών και των πεφταστεριών και της Λητούς (η οποία γέννησε τον θεό Απόλλωνα και την θεά Αρτέμιδα), μετά την Θέμιδα και τον Απόλλωνα. 

Η Αστερία ήταν ανιψιά του Δία, παντρεύτηκε τον ξάδερφό της, τον Τιτάνα Πέρση, και μαζί απόκτησαν μια πανίσχυρη θεά, την Εκάτη (που ο Δίας τίμησε όσο καμιά άλλη θεά ή θεό), θεά της ερημιάς, των σταυροδρομίων, της μαγείας και των τοκετών.

Σαλμακίς και Ερμαφρόδιτος. Μια ιστορία έρωτα από την Ελληνική Μυθολογία

Στην ελληνική μυθολογία η Σαλμακίδα ήταν η Νύμφη (πιο συγκεκριμένα μια Ναϊάδα) από τη Καρία κοντά Αλικαρνασσό βρίσκεται στο νότιο-δυτική Ανατολία.

Oι Ναϊάδες ήταν νύμφες των γλυκών νερών, πηγών (κρηνών), ποταμών, λιμνών. Αναλόγως του τύπου ονομάζονταν Πηγαίες, Κρηναίες ή Κρηνίδες, Ποταμίδες, Λιμνάδες ή Λιμνακίδες, Ελειονόμοι κτλ. Περιγραφές των Ναϊάδων βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, στη βιβλιοθήκη του Απολλοδώρου, Θεογονία του Ησιόδου και στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια του Ομήρου.

Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2020

Η ζωή του Οδυσσέα πριν τον Τρωικό Πόλεμο

Το όνομα «Οδυσσεύς», που προέρχεται από το ρήμα «ὀδύσσομαι» (οργίζομαι, μισώ κάποιον) και σημαίνει εξοργισμένος, αλλά και ο μισούμενος από τους θεούς, αυτός που έδωσε αφορμές δυσαρέσκειας, το έδωσε ο παππούς του (από την πλευρά της μητέρας του), ο Αυτόλυκος (Οδύσσεια 19:405).

Σύμφωνα με τον Όμηρο το όνομα σημαίνει «γιος της πέτρας», αλλά πιο πιθανό είναι να συγγενεύει ετυμολογικά με την λέξη «οδηγός». Μπορεί επίσης να προέρχεται από το ρήμα «ὀδυνάω» που σημαίνει «προκαλώ πόνο» με την έννοια «αυτός που προκαλεί και αισθάνεται πόνο». 

Ο Οδυσσέας εξάλλου αισθάνεται έναν διαρκή πόνο πνευματικό ή/και σωματικό - προκαλεί δηλαδή πόνο σε κάποιον άλλο και παράλληλα κάποιος άλλος σ΄αυτόν.

Η κεφαλή του Ερμή που βρέθηκε «χτισμένη» στο τοιχίο ενός σύγχρονου συνδετηρίου αγωγού αποχέτευσης αποτέλεσε την δεύτερη «ιεροσυλία». Ποια ήταν η πρώτη που έγινε το 415 π.Χ;

H κεφαλή του Ερμή, που ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια εργασιών στην οδό Αιόλου, βρέθηκε «χτισμένη» στο τοιχίο ενός σύγχρονου συνδετηρίου αγωγού αποχέτευσης, μετατρέποντας τον σε δείκτη των λυμάτων των απογόνων τους. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι αυτή ήταν η δεύτερη «ιεροσυλία». Η πρώτη χρονολογείται το 415 π.Χ., όταν ο Πελοποννησιακός Πόλεμος έμπαινε στη δεύτερη περίοδό του.

Οι Ερμές (αρχ. ελληνικά Ἑρμαῖ) ήσαν λίθινες, τετράπλευρες ορθογώνιες στήλες, οι οποίες έφεραν στην κορυφή προτομή συνήθως του γενειοφόρου Ερμή και καμμιά φορά κορμό άνδρα. Τοποθετούνταν σε διάφορα σημεία της αρχαίας Ελλάδας ως οδοδείκτες ή αφιερώματα ή σύμβολα ορίων μιας ακίνητης περιουσίας.

Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2020

H Ιατρική στην Αρχαία Ελλάδα. Οι ανακαλύψεις και οι Ιατρικές μελέτες των Αρχαίων Ελλήνων

Οι αρχαίοι Έλληνες αγκάλιασαν την έννοια του «υγιούς νου σε ένα υγιές σώμα», και η άποψη τους για την ιατρική ενσωμάτωσε τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική ευεξία.

Η πιο διάσημη και ίσως η πιο σημαντική ιατρική προσωπικότητα στην αρχαία Ελλάδα ήταν ο Ιπποκράτης, τον οποίο γνωρίζουμε σήμερα ως «ο πατέρας της ιατρικής».

Iατρική και μαθηματικά

Οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν οι πρώτοι που καθιέρωσαν την ιατρική ως ξεχωριστή επιστήμη. Στην  αρχαία Ελλάδα, η ιατρική δεν ήταν ακόμη καθοριστικό θέμα. Με την πάροδο του χρόνου, ειδικοί σε άλλους τομείς έφεραν τη γνώση στον τομέα της υγείας και καθιέρωσαν την ιατρική πειθαρχία.