Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016

Ο Αρίσταρχος ο Σάμιος είπε ότι η Γη γυρίζει γύρω από τον Ήλιο πολύ πριν από τον Κοπέρνικο

Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η Γη γυρίζει γύρω από τον Ήλιο ήταν ο Αρίσταρχος ο Σάμιος, ο οποίος γεννήθηκε το 310 π.Χ., περίπου 1.200 χρόνια πριν από τον Κοπέρνικο.

Όσο ζούσε, ο Αρίσταρχος ήταν πιο γνωστός ως μαθηματικός παρά ως αστρονόμος Ο Αρίσταρχος δεν υποστήριξε μόνο οτι η Γη και οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο. Υπολόγισε τα σχετικά μεγέθη και τις σχετικές αποστάσεις της Γης, της Σελήνης και του ‘Ηλιου κι έκανε τη διαπίστωση ότι δεν υπάρχει ουράνια σφαίρα, αλλά ένα σύμπαν που είναι σχεδόν άπειρο. Κανείς ωστόσο δεν του έδωσε μεγάλη σημασία. Όσο ζούσε, ο Αρίσταρχος ήταν πιο γνωστός ως μαθηματικός παρά ως αστρονόμος. Δεν γνωρίζουμε πολλά για τη ζωή του εκτός του ότι σπούδασε στο Λύκειο της Αλεξάνδρειας.

Ανατροπή της Ιστορίας - Λίθινο εργαλείο άνω των 200.000 ετών στο Λισβόρι Λέσβου

Ένα μοναδικό εύρημα, την ώρα που έρχεται στο φως από την αρχαιολογική σκαπάνη, αποθανάτισε η κάμερα της ΕΡΤ στο Λισβόρι της Λέσβου, όπου συνεχίζονται οι ανασκαφές από το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Πρόκειται για ένα λίθινο εργαλείο, ηλικίας άνω των 200.000 ετών.

Οι ανασκαφές διεξάγονται στα Ροδαφνίδια στο Λισβόρι της Λέσβου για 5η συνεχή χρονιά από το Πανεπιστήμιο Κρήτης με επικεφαλής την καθηγήτρια Αρχαιολογίας Νενα Γαλανίδου.

Η σπουδαιότητα και ο αριθμός των ευρημάτων καθιστούν την περιοχή μοναδική στην ευρύτερη περιοχή της ΒΑ Μεσογείου και των Βαλκανίων.

Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2016

Η πηγή Εμπεδώ, η κλεψύδρα της Ακροπόλεως των Αθηνών - Μια ιστορία 5.500 ετών

Μεταμορφώθηκε από πηγή σε πηγάδι, σε εκκλησία με αγίασμα και σε προμαχώνα των αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης. Η πιο σημαντική φυσική πηγή της Ακρόπολης, η Κλεψύδρα, έφτασε να «δει» νεκρό τον Οδυσσέα Ανδρούτσο το καλοκαίρι του 1824.

«Μόνο οι ψαγμένοι» - όπως μας λένε οι φύλακες - φτάνουν σήμερα στις βορειοδυτικές υπώρειες της Ακρόπολης - στη συμβολή του αρχαίου Περιπάτου και της οδού των Παναθηναίων, όπου βρίσκεται κρυμμένη η «κλέφτρα» πηγή η οποία... πήρε το όνομά της επειδή το νερό της υψωνόταν και ξεχείλιζε όταν έπνεαν οι ετησίες και εξαφανιζόταν όταν εκείνες έπαυαν, ό,τι δηλαδή συνέβαινε και με τον Νείλο ποταμό.

Κυκλώπειο Τείχος Δυμαίων

Ένας αρχαιολογικός θησαυρός που ελάχιστοι Πατρινοί, πόσο μάλλον επισκέπτες, γνωρίζουν βρίσκεται στη Δυτική Αχαΐα και πιο συγκεκριμένα κοντά στον Άραξο. Ο λόγος για το Τείχος των Δυμαίων το οποίο έχει απασχολήσει τη δημοσιότητα μόνο εξαιτίας της μικρής του απόστασης από τα Λατομεία και τους πιθανούς κινδύνους που ελλοχεύουν για την στατικότητά του.

Η προϊστορική ακρόπολη του Τείχους Δυμαίων, γνωστή και ως Κάστρο της Καλογριάς, όπως αναφέρει στην ιστοσελίδα της η Εταιρεία Μελετών Μυκηναϊκής Αχαΐας, δεσπόζει στην κορυφή του νοτιότερου από τα βραχώδη υψώματα με την ονομασία Μαύρα Βουνά, κοντά στον Άραξο Αχαΐας (35χλμ. δυτικά της Πάτρας), και αποτελεί το μοναδικό παράδειγμα οχυρωμένης μυκηναϊκής ακρόπολης στη Δυτική Ελλάδα.

Πώς ο Ιπποκράτης ανακάλυψε τις ευεργετικές ιδιότητες της ασπιρίνης πριν από 2.500 χρόνια

Η γυναίκα σφάδαζε από τους πόνους της γέννας, οι φωνές έβγαιναν από μέσα της σαν να την έκοβαν στα δύο. Στο προσκεφάλι της, ο πατέρας της ιατρικής Ιπποκράτης το μόνο που μπορούσε να κάνει για να της απαλύνει τον πόνο ήταν να της δώσει να μασήσει μερικές φλούδες από κορμό ιτιάς, ενός δέντρου που βρισκόταν παντού. Μη γελάσετε μ’αυτό το πρωτόγονο γιατροσόφι, διότι ο μεγάλος Ιπποκράτης έδωσε στην έγκυο ό,τι ακριβώς δίνει και σήμερα ένας σύγχρονος γιατρός. Ασπιρίνη.

Από το βασικό συστατικό του κορμού της ιτιάς, το σαλικυλικό οξύ, γεννήθηκε η διάσημη ασπιρίνη. Ο Ιπποκράτης είχε παρατηρήσει την καταπραϋντική δράση του δέντρου από τον 5ο αιώνα π.Χ., χρειάστηκε όμως να περάσουν πολλά χρόνια για να φτιαχτεί το διασημότερο παυσίπονο όλων των εποχών και να πάρει τη μορφή που όλοι ξέρουμε σήμερα.

Χρειάστηκε να περάσουν αιώνες μέχρι ο χημικός Φέλιξ Χόφμαν να δημιουργήσει το φάρμακο. Οι φαρμακοβιομηχανίες πλούτισαν και αυτός αποσύρθηκε χωρίς κέρδη

Μεταθανάτια Ζωή: Ποιες ήταν οι απόψεις των Ελλήνων φιλοσόφων

Ο λεγόμενος «Μονοθεϊσμός» έχει επικρατήσει, εκεί που έχει επικρατήσει, με κύριο εργαλείο του την ομολογουμένως υπεραποδοτική διαχείριση του ανθρώπινου φόβου.

Εκείνο που κατεξοχήν φοβούνται οι αφιλοσόφητοι άνθρωποι είναι η «απώλεια», η «ανυπαρξία» και όλοι οι ανάλογοι όροι που ωστόσο σε συμπαντικό επίπεδο στερούνται νοήματος, αφού τίποτε μέσα στο Είναι δεν μπορεί να «απωλεσθεί».

Καμία απολύτως «απώλεια» δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε ένα δεδομένο και άφθαρτο σύνολο, το οποίο απλώς φιλοξενεί μέσα του μία ατελείωτη αλλαγή μορφών και καταστάσεων.

Πέμπτη 6 Οκτωβρίου 2016

Με ποιον τρόπο χτίστηκε το Ίλιον στην Τρωάδα;

Σύμφωνα με τη μια εκδοχή, ο Ίλος, παίρνοντας μέρος σε αγώνες της Φρυγίας με κριτή το βασιλιά της χώρας, νίκησε και πήρε για βραβείο 50 νέους και 50 παρθένες, καθώς και βουν ποικίλην (στικτή αγελάδα).

Ο ίδιος βασιλιάς, υπακούοντας σε χρησμό που παράγγελλε να χτιστεί μια πόλη στο σημείο όπου η αγελάδα θα ξάπλωνε, είπε στον Ίλιο να χτίσει το Ίλιο στην Άτα, όπου η αγελάδα είχε καθίσει. Όταν, μετά το χτίσιμο της πόλης, ο Ίλος προσευχήθηκε στον Δία και τον παρακάλεσε να του δείξει, με κάποιο σημείο, πώς θα προστατεύει την πόλη του, ο Ζευς έριξε το τρίπηχυ παλλάδιο μπροστά στη σκηνή του. Ποία ήταν όμως η δεύτερη εκδοχή; Διαβάστε το κείμενο που ακολουθεί!.

Από τι χαρακτηρίζονταν οι Επτά Σοφοί της Αρχαιότητας;

Μιλάμε, ασφαλώς, για τους επτά άνδρες της αρχαιότητας, οι οποίοι έζησαν κατά το τέλος του 7ου και τις αρχές του 6ου αι. π.Χ. και διατύπωσαν σε σύντομα, περιεκτικά και εύληπτα αποφθέγματα οδηγίες ηθικής και πολιτικής συμπεριφοράς των ανθρώπων. Τα αποφθέγματα αυτά αποτελούσαν ένα είδος κώδικα που συγκέντρωνε την πρακτική πείρα, τη διεισδυτική παρατήρηση και την ακρίβεια διατύπωσης, ώστε να γίνονται αμέσως κοινό κτήμα και να αποσπούν κοινή παραδοχή!.. Ωστόσο, από τι χαρακτηρίζονταν οι Επτά Σοφοί της Αρχαιότητας; Διαβάστε το κείμενο που ακολουθεί!..

ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι οι Επτά Σοφοί της Ελληνικής Αρχαιότητας ήσαν επτά άνδρες, οι οποίοι έζησαν κατά το τέλος του 7ου και τις αρχές του 6ου αι. π.Χ. και διατύπωσαν σε σύντομα, περιεκτικά και εύληπτα αποφθέγματα οδηγίες ηθικής και πολιτικής συμπεριφοράς των ανθρώπων. Τα αποφθέγματα αυτά αποτελούσαν ένα είδος κώδικα που συγκέντρωνε την πρακτική πείρα, τη διεισδυτική παρατήρηση και την ακρίβεια διατύπωσης, ώστε να γίνονται αμέσως κοινό κτήμα και να αποσπούν κοινή παραδοχή.

30 Καθημερινές εκφράσεις που προέρχονται από την αρχαιότητα

Στον καθημερινό μας λόγο χρησιμοποιούμε διαχρονικές φράσεις λαϊκής σοφίας, την προέλευση των οποίων οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε.

Οι φράσεις αυτές κρύβουν μία μικρή ιστορία, με άγνωστους σε εμάς πρωταγωνιστές, η οποία αφενός έχει κάτι να μας διδάξει, και αφετέρου απεικονίζει γλαφυρά τον τρόπο ζωής και δράσης των ανθρώπων μίας άλλης εποχής. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η λαϊκή αυτή σοφία, έχει τις ρίζες της στην Αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο, αποδεικνύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την συνέχεια του Ελληνισμού, εφόσον τις ίδιες φράσεις χρησιμοποιούμε και σήμερα. Οι άνθρωποι μπορεί να αλλάζουν ανάλογα με τις εποχές, ταυτόχρονα όμως, εύκολα διαπιστώνει κανείς, πως στην πραγματικότητα μοιραζόμαστε διαχρονικά τα ίδια πάθη, φόβους, ανησυχίες και ελπίδες.

Τετάρτη 5 Οκτωβρίου 2016

Σειλήνιοι και Σάτυροι

Δίπλα στις Μαινάδες ως συμπλήρωμά τους στη συνοδεία του Διονύσου υπήρχαν όντα ειδικού χαρακτήρα, μισο-άνθρωποι και μισο-ζώα, οι Σάτυροι και οι Σειληνοί, που όντας στην αρχή ξεχωριστοί, κατέληξαν αργότερα να συγχέονται και να θεωρούνται όμοιοι. Είναι ιδιαίτερα γνωστοί από τις πολυάριθμες καλλιτεχνικές απεικονίσεις τους, παρά από λογοτεχνικές πηγές.

Η πατρίδα των Σάτυρων φαίνεται πως ήταν η Πελοπόννησος και ειδικότερα η Αρκαδία, που οι γεωργικοί της πληθυσμοί τους φαντάζονταν ως πνεύματα, δαίμονες που κατά προτίμηση διέμεναν στα δάση και τις κορυφές των βουνών. Τους έπλαθαν με τη φαντασία τους με κέρατα, μακριά ουρά και νύχια γαμψά ή νύχι δίχηλο στα πόδια, με αναλογίες πολλές με τράγους, ακόμα και στο λάγνο χαρακτήρα τους.

Σπύρος Μαρινάτος Ο προϊστορικός οικισμός του Ακρωτηρίου της Σαντορίνης και o περίεργος θάνατος μέσα στον χώρο των ανασκαφών

Ο αρχαιολόγος Σπύρος Μαρινάτος, που  έδωσε ακόμα και τη ζωή του για τις αρχαιότητες. Βρήκε το θάνατο από ατύχημα στο χώρο των ανασκαφών στη Σαντορίνη.

Ο κεφαλλονίτης Σπύρος Μαρινάτος ήταν από τους παθιασμένους αρχαιολόγους που ανάλωσε τον βίο του σ’ εκείνο που αγαπούσε: Στις  ανασκαφές για να ανασύρει όσους αρχαίους θησαυρούς κρύβει στα σπλάχνα της η γη. Και στο μετερίζι εκείνο, ένα μεσημέρι έχασε από ατύχημα τη ζωή του, κατά την διάρκεια ανασκαφών στη Σαντορίνη.
 Ο Μαρινάτος γεννήθηκε στο Ληξούρι το 1901, σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και φοιτητής ακόμα το 1919, διορίστηκε επιμελητής Αρχαιοτήτων Κρήτης και μετά διευθυντής του Μουσείου Ηρακλείου.